Tractatus super Psalmos 82.3.1
Mundus non fortuitus, non Deus. Nulla mundi pars honore divino colenda. --VERS. 1-6. Laudate Dominum de coelis, laudate eum in excelsis. Laudate eum omnes angeli ejus: laudate eum omnes virtutes ejus. Laudate eum sol et luna: laudate eum omnes stellae et lumen.
PL 9, 880A世界は偶然のものではなく、神でもない。世界のいかなる部分も、神的な栄誉をもって崇められるべきではない。――「天から主をほめたたえよ、いと高き所で主をほめたたえよ。主のすべての天使たちよ、主をほめたたえよ。主のすべての力よ、主をほめたたえよ。太陽と月よ、主をほめたたえよ。すべての星と光よ、主をほめたたえよ」(詩篇148:1-6)〔底本の節番号は 1-6。引かれた句は148:1-3に当たる〕。
Tractatus super Psalmos 82.3.2
Laudate eum coeli coelorum: et aqua quae super coelos est, laudet nomen Domini. Quia ipse mandavit, et creata sunt; ipse dixit, et facta sunt; et statuit ea in saeculum et in saeculum saeculi: praeceptum posuit, et non praeteribit.
PL 9, 880A「天の天よ、主をほめたたえよ。天の上にある水は、主の名をほめたたえよ。主が命じ、それらは造られ、主が言い、それらは成ったからである。そして主はそれらを世に、世々に据えた。掟を定め、それは過ぎ去らない」。
Tractatus super Psalmos 82.3.3
Absoluto quidem ad intelligentiam sermone, propheta omnes coelestes virtutes adhortatur ad laudem, sed non sine perfecta ratione doctrinae.
PL 9, 880B明瞭な言葉で、預言者はすべての天の力を賛美へと励ます。しかし、それは教えの完全な道理を欠いてのことではない。
Tractatus super Psalmos 82.3.4
Primum enim errorem hunc humanae ignorationis avertit, quo fortuitis concursibus hunc mundi habitum in se coisse, atque ita ex inordinatione in ordine constitisse, quidam ausi sunt opinari: tum quod alii hunc ipsum mundum Deum esse, qui se agitet ac moveat, et in annuam temperiem cursu dimensae rationis moderetur, existiment: postremo quod quaedam sibi ex his ipsis unusquisque legit elementis, aut coelum, aut solem, aut aquam, aut aera, quibus Dei honorem inani atque impia religione deferret.
PL 9, 880B第一に、預言者は人間の無知のこの誤りを退ける。すなわち、この世界のありさまは偶然の衝突によってひとりでに集まり、そうして無秩序から秩序へと定まったと、あえて考えた者たちがいる。次に、この世界そのものが神であって、自ら動かし、測られた理性の運行によって、年ごとの気候の調和を統べていると考える者たちがいる。最後に、各人がこれらの元素そのものから何かを自分で選び、天であれ太陽であれ水であれ空気であれ、空しく不敬虔な信心によって神の栄誉を捧げる者たちがいる。
Tractatus super Psalmos 82.3.5
Omnem igitur errorem ignorationis exclusit, dicens, Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse praecepit, et creata sunt.
PL 9, 880Cそれゆえ、彼は無知によるあらゆる誤りを排除して言う。「主が言い、それらは成った。主が命じ、それらは造られたからである」。
Tractatus super Psalmos 82.3.6
Nullus igitur hic fortuitorum concursus, nulla naturae propriae virtus, nulla aeternitatis ex semet substantia, in his quae creata docentur, admittitur.
PL 9, 880Cしたがって、ここには、偶然の衝突も、固有の本性の力も、それ自身から出る永遠の実体も、造られたと教えられているこれらのものにおいては、認められない。