Tractatus super Psalmos 5.16.1
Ad merendam beatitudinem eum condidit, adeoque liberum. --Sed qui perfectus ac bonus est, bonitate in nos ac beatitudine sua non sine ratione ac modo usus est.
PL 9, 270A幸福に値するために人を造り、それゆえ自由な者として造った。――しかし、完全にして善である神は、我々に対する善と自らの幸福を、理由と節度なしに用いたのではない。
Tractatus super Psalmos 5.16.2
Nam unicuique nostrum libertatem vitae sensusque permisit, non necessitatem in alterutrum affigens, ut unumquemque ex natura bonum malumve esse lex cogeret, sed qui nos per benevolentiam utendae beatitudinis suae creasset, profectum nobis ad id per meritum vitae innocentis honestaeque constituit.
PL 9, 270B実際、神は我々の一人ひとりに、生と感覚の自由を許し、どちらか一方への必然を課して、各人が本性によって善か悪であるよう法則が強いることはしなかった。自らの幸福を用いさせる好意によって我々を造った神は、無垢で誠実な生の功によって、そこへ至る進歩を我々のために定めたのである。
Tractatus super Psalmos 5.16.3
Quid autem honoris haec praemii bonitatis necessitas mereretur, cum malos non esse vis quaedam nobis conserta non sineret?
PL 9, 270Bしかし、我々に植えつけられたある力が、我々が悪であることを許さない〔底本は malos non esse。malos esse と読む〕のだとしたら、この善の必然は、褒賞のどんな栄誉に値しただろうか。
Tractatus super Psalmos 5.16.4
Voluntati ergo permissa bonitas est: ut praemium sibi voluntas bonitatis acquireret, et esset nobis aeternae hujus beatitudinis profectus atque usus ex merito, non necessitas indiscreta per legem.
PL 9, 270Bゆえに善は意志に委ねられた。意志が善の褒賞を自らのために得られるようにし、この永遠の幸福の進歩と享受が、我々にとって、功によるものとなり、区別なき法による必然とならないためである。
Tractatus super Psalmos 5.16.5
Et quamquam nos ad voluntatem bonitatis, id est ad bene honesteque vivendum per spem promerendae et utendae suae bonitatis illiceret, poenam tamen devitatae et contemptae bonitatis adjecit: ut cum libertatem nobis voluntatis ad bonitatem promerendam reliquisset, quia meritum naturae necessitas non haberet, libertatem ipsam quotidie propositus e contrario poenae terror argueret.
PL 9, 270Bそして神は、善への意志へ、すなわち、自らの善に値し、それを用いるという希望によって、善く誠実に生きることへと我々を誘ったが、それでも、避けられ軽んじられた善に対する罰を加えた。それは、善に値するようにと意志の自由を我々に残しておきながら――本性の必然には功がないからである――、その自由そのものを、反対に日ごと突きつけられる罰の恐れが戒めるようにするためである。
Tractatus super Psalmos 5.16.6
Atque ita et per rationem aequi atque justi ad meritum praemii permissa libertas est, et per bonitatem Dei vis libertatis metu constitutionis artata est, ut bene velle meriti spes moneret, malum nolle propositae ultionis poena suaderet.
PL 9, 270Cこうして、公正で義なるものの道理によって、褒賞の功へと自由は許され、神の善によって、自由の力は、定めへの恐れによって狭められた。それは、善を望むことを功の希望が促し、悪を望まないことを、示された報復の罰が説き勧めるようにするためである。