Tractatus super Psalmos 7.3.1
Mundo perdito medicus exquiritur. --Ut enim ( f. si quis) pestilentem urbem ingressus, omnes omnino inhabitantes morbo dissolutos, et febribus aestuantes, et diverso aegritudinum genere confectos contemplatus sit, et nullum illic medicum inveniens ingemiscat, et nihil auxilii, nihil remedii adesse tantis malis doleat, et desaevire magis membrorum pestem quotidie sentiat, sciatque medicum in longinquo positum mederi posse si adesset; quod solum superest, dolore desperationis exclamet, dicens: Quis est qui eum praesentem efficeret, et salutare ejus afferret? omnem scilicet sollicitudinem ad vota convertens: pari modo Spiritus sanctus cernens errorem generis humani, cernens mala seculi hujus ingravescentia, et morbum immedicabili morte grassantem, ubi Deus negatur a stulto, ubi abominandis voluptatum fallaciis corrupti sunt cuncti, ubi nullus bonum volens sit, ubi eorum guttura innocentium sint sepulcra, ubi lingua usi sint in officium fraudulentiae, ubi venenum aspidum labiis eorum verbisque suffusum sit, ubi os amaritudine et maledictione sit plenum, ubi velox pedum eorum ad effundendum sanguinem cursus sit; et per haec non agnoscentibus viam pacis, in omnibus vitae eorum viis infelicitas ingravescat: ubi in Deum nulla reverentia est, ubi devastatio plebis Dei persecutoribus tanquam cibus panis sit, et innocentium mortes, damna, supplicia fiat satietas iniquorum: ubi Deus non invocatur, et trepidatur in nullis; creaturam in idolis omisso Creatore reverentes: ubi Deus in generatione justa desperatur habitare, et consilium inopis confunditur, et spes patientiae et jus illuditur: his igitur ita grassantibus malis et toto orbe dominantibus, conscius Spiritus sanctus qui solus opem ferre possit, exclamat: Quis dabit ex Sion salutare Israel?
PL 9, 296A世が滅びたとき、医者が求められる。――たとえば、(おそらく「もし誰かが」)疫病の町に入った者が、そこに住む者がみな例外なく病に力尽き、熱に燃え、さまざまな種類の病に打ちのめされているのを見、そこに医者を見いだせずに嘆き、これほどの災いに助けも治療もないことを悲しみ、四肢の疫病が日ごとにいよいよ猛威を振るうのを感じ、そして、遠くにいる医者がもし居合わせれば癒やせるであろうと知っているとして、残された唯一のこととして、絶望の痛みに叫び、こう言うとしよう。「彼をここに来させ、その救いをもたらす者は誰か」と。あらゆる気遣いを願いへと向けるのである。これと同じように、聖なる霊は、人類の迷いを見、この世の悪が重くなるのを見、癒やしようのない死をもって猛威を振るう病を見て――そこでは神が愚か者によって否まれ、忌むべき快楽の欺きによってすべての者が堕落し、善を欲する者は誰もおらず、彼らの喉が無垢な者たちの墓であり、舌が欺きの務めに用いられ、毒蛇の毒が彼らの唇と言葉に注がれ、口が苦さと呪いに満ち、その足が血を流すのに速く走り、そしてこれらのゆえに平和の道を知らない者たちの、生のあらゆる道において不幸が重くなり、そこでは神への畏敬がまったくなく、神の民の荒廃が迫害者たちにとってパンの食物のようであり、無垢な者たちの死、損失、刑罰が不義の者たちの満腹となり、そこでは神が呼び求められず、無きものどもの前で震え、造り主を捨てて偶像において被造物を敬い、そこでは神が義なる世代のうちに宿ることに絶望され、乏しい者の計らいが辱められ、忍耐の希望と権利が嘲弄される――そうした悪がこのように猛威を振るい、全世界を支配しているのを見て、ただ一人助けをもたらし得る者を知る聖なる霊は、叫ぶのである。「誰がシオンからイスラエルの救いを与えるのか」と。
Tractatus super Psalmos 7.3.2
Non enim Moyses dederat, non Elias, non Esaias, non Prophetae; omnia Legis opera adversus tantam morborum pestem infirmabantur.
PL 9, 296C実際、モーセが与えたのでもなく、エリヤでも、イザヤでも、預言者たちでもなかった。律法のすべての業は、これほどの病の疫病に対して力を失っていた。
Tractatus super Psalmos 7.3.3
Opus erat medico, qui una atque eadem auxilii sui ope universa curaret, et tot ac varios in toto orbe languores, non arte, non opere, (quia quando opus et ars singulis adhibita profuisset?) sed verbi potestate sanaret.
PL 9, 296D必要だったのは、一つの同じ助けの力ですべてを癒やし、全世界のこれほど多様な病弱を、技によらず、業によらず(一人ひとりに施された業と技が、いつ役に立ったであろうか)、言葉の権力によって癒やす医者であった。
Tractatus super Psalmos 7.3.4
Hunc requirit Spiritus, hunc exspectat, ad cujus adventum febris quiesceret, caecitas desineret, paralysis non esset, mors non occuparet; hunc exspectat, hunc proclamat, hunc orat: Quis dabit ex Sion salutare Israel? Sed in singulis verbis, singulae virtutes sunt explicandae.
PL 9, 296D霊は彼を求め、彼を待ち望む。その到来によって、熱は静まり、盲目はやみ、麻痺はなくなり、死は取りつかないであろう。彼を待ち望み、彼を呼ばわり、彼に祈る。「誰がシオンからイスラエルの救いを与えるのか」。しかし、個々の語において、個々の力が説明されなければならない。