Tractatus super Psalmos 17.4.1
Totum genus humanum spectant praemissa psalmi verba. Arcus, poenae praeparatio Signa Christianorum.
PL 9, 385B詩篇のこれまでの言葉は、全人類に関わる。弓、罰の備え。キリスト教徒のしるし。
Tractatus super Psalmos 17.4.2
Calix irae, calix vitae. --Et haec quidem non magis ad Israel, quam ad universitatem humani generis aptata sunt: quia ex uno in omnes sententia mortis et vitae labor exiit (Rom. V, 18) , cum dictum est: Maledicta terra in operibus tuis (Gen. III, 17) ; nunc autem per unum in omnes donum vitae et justificationis gratia abundavit (Rom. V, 18) : ut quorum terra maledicta est, horum nunc conformia Deo corpora sint; et quae commota metu, et ignoratione turbata, et labore contrita est, et ipso illo laetificantis vini compuncta potu, nunc susceptae significationis secura virtute, futurae irae defugiat potestatem.
PL 9, 385B怒りの杯、命の杯。――これらのことは、イスラエルよりもむしろ全人類に当てはめられている。一人からすべての者へ、死の宣告と生の労苦が出た(ローマ5:18)からである。それは、「地は汝の業のゆえに呪われよ」(創世記3:17)と宣告されたときである。だが今や、一人によってすべての者に、命の賜物と義の定めの恩寵が満ちあふれた(ローマ5:18)。それは、地が呪われた者たちの体が、いまや神に形の似たものとなるためである。また、恐れによって揺り動かされ、無知によって乱され、労苦によって砕かれ、あの喜ばせるぶどう酒の杯によって刺し通されたそれ〔地〕が、いまや、受けたしるしの力に安んじて、来たるべき怒りの権力から逃れるためである。
Tractatus super Psalmos 17.4.3
In arcu enim, ut frequenter tractavimus, praeparatae ad poenam impiis irae terror ostenditur (V. Tract. ps. LVII, n. 4; psal. VII, 12, etc.) , secundum illud, Numquid irascetur per singulos dies?
PL 9, 385C弓においては、我々がしばしば論じたように、不敬な者たちのために備えられた怒りの恐怖が示される(詩篇57の講解、第4節、詩篇7:12ほかを見よ)。「彼は日ごとに怒るであろうか」とあるとおりである。
Tractatus super Psalmos 17.4.4
Arcum suum tetendit, et paravit in eo vasa mortis, sagittas suas arsuris operatus est. Metuentibus igitur significationem dedit, vel signi in frontibus, vel fidei in cordibus, vel testimonii in operibus, vel gloriae in confessionibus, vel victoriae in martyriis : ut a facie arcus iraeque fugiatur, ut dictum est: Natio viperarum, quis monstravit vobis fugere ab ira ventura (Matth. III, 7) ?
PL 9, 386A「彼は自らの弓を張り、そこに死の器を備え、自らの矢を燃える者たちのために作った」。したがって彼は、畏れる者たちに、額のしるし、心の信仰、業における証し、告白における栄光、殉教における勝利によって、合図を与えた。それは、弓と怒りの前から逃れるためである。「蝮の種族よ、来たるべき怒りから逃れるよう、誰が汝らに示したか」(マタイ3:7)と言われたとおりである。
Tractatus super Psalmos 17.4.5
Gratulantis igitur humani generis haec vox est, post regnum mortis, post diaboli terrores, post laborum peccatorumque onera, post infelicis laetitiae dolorem; quia vitiorum gaudia cum sint intellecta, compungunt.
PL 9, 386Aしたがって、これは喜ぶ人類の声である。死の支配ののち、悪魔の恐怖ののち、労苦と罪の重荷ののち、不幸な喜びの痛みののちにである。悪徳の楽しみは、それと悟られたとき、刺し通すからである。
Tractatus super Psalmos 17.4.6
In vino etenim secundum Apostolum (Ephes. V, 18) lascivia est. Et sicut est vinum cor hominis laetificans, ita et vinum est cor hominis compungens. Nam et calix irae est, sicuti et calix vitae est.
PL 9, 386A使徒によれば、ぶどう酒には放蕩がある(エフェソ5:18)。そして、人の心を喜ばせるぶどう酒があるように、人の心を刺し通すぶどう酒もある。怒りの杯があるように、命の杯もあるからである。