ポワティエのヒラリウスc. 315–367

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 9 › Tractatus super Psalmos

Pars LXXII, Caput XXXII 第LXXII部 第XXXII章

Hilary of Poitiers · Tractatus super Psalmos · PL 9, 808D · 6 sectiones

Tractatus super Psalmos 72.32.1

1

Imperfectum secundum vim graeci sermonis, soli Deo convenit. --Procedit deinde secundum profectum evangelicum sermo psalmi, cum ait, VERS. 16: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur: die replebuntur, et nemo in his.

PL 9, 808D

ギリシア語の語の力に従えば、「未完成」は神にのみふさわしい。――次に、福音の進展に従って、詩篇の言葉は進む。彼は言う。「私の未完成なものを汝の目は見た。汝の書にすべてが書かれ、日々に満たされ、それらのうちに誰もいない」(詩篇138:16)。

Tractatus super Psalmos 72.32.2

2

Atque ut omnia secundum doctrinam coelestem intelligere possimus, id quod difficultatem affert absolvendum est.

PL 9, 809A

そして、我々が天の教えに従ってすべてを理解できるように、困難をもたらすものを解き明かさねばならない。

Tractatus super Psalmos 72.32.3

3

Quod enim latini translatores imperfectum interpretati sunt, id in graecis libris ἀκατέργαστον scribitur: Nec querimur de translatoribus: vereor enim ne non aliter significari ab his potuerit.

PL 9, 809A

ラテン語の翻訳者たちが「未完成」と訳したものは、ギリシア語の書では「アカテルガストン」〔ἀκατέργαστον〕と書かれている。我々は翻訳者たちを責めない。彼らには、これ以外の仕方で示すことはできなかったのではないかと、私は恐れるからである。

Tractatus super Psalmos 72.32.4

4

Id autem, quod graece est ἀκατέργαστον, significat id quod sine (passive) operatione maneat: ut sit id ipsum, cum factum tamen non sit. Imperfectum autem nobiscum id demonstrat, quod coeptum, nec consummatum sit.

PL 9, 809A

ところで、ギリシア語で「アカテルガストン」とは、(受動的に)働きなしにとどまるもの、すなわち、それ自体はあるが、しかしなされたものではないものを意味する。他方、我々のもとで「未完成」とは、始められたが完成されていないものを示す。

Tractatus super Psalmos 72.32.5

5

Sed si interius verbi hujus virtutem pertractemus, potest non sane a graecitatis proprietate esse diversum. Deo autem soli proprium potest esse, ut sit, et infectus sit: quia quod est, non est necessitatis ut fiat; quod autem sit, non est quam fiat.

PL 9, 809A

しかし、この語の力を内側から詳しく検討すれば、ギリシア語の固有性と異ならないこともあり得る。ただし、神にのみ、存在しつつ、なされていないということが固有でありうる。あるものが存在することは、それがなされるという必然ではなく、また、存在することは、なされることとは別だからである〔底本は quod autem sit, non est quam fiat。本文が崩れているらしく、意味を推して訳した。non est aliud quam fiat の意とも読める〕。

Tractatus super Psalmos 72.32.6

6

Sed qui aeternus est, manet, neque factus est. Hoc ergo imperfectum, et, ut ad intelligentiae profectum dicere audeamus, inoperatum Dei oculi ejus viderunt.

PL 9, 809B

しかし、永遠である者はとどまり、なされたのではない。それゆえ、神のこの未完成なもの、そして、理解の進展のために敢えて言うなら、働きを受けないものを、彼の目は見た。