ポワティエのヒラリウスc. 315–367

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 9 › Tractatus super Psalmos

Pars LXXX, Caput I 第LXXX部 第I章

Hilary of Poitiers · Tractatus super Psalmos · PL 9, 868C · 4 sectiones

Tractatus super Psalmos 80.1.1

1

Non canitur hoc psalmo temporaria Jerusalem aedificatio. --Post primam Jerusalem subversionem, traductoque in Babyloniam populo captivo, aedificatam rursum eamdem civitatem fuisse, et historia Regnorum et libri Esdrae loquuntur.

PL 9, 868C

この詩篇で歌われているのは、一時的なエルサレムの建設ではない。――最初のエルサレムの覆滅ののち、民が捕囚としてバビロニアに連れ去られたのち、同じ都が再び建てられたことは、列王の歴史とエズラ記が語っている。

Tractatus super Psalmos 80.1.2

2

Sed hodie eamdem nullam esse, rerum fides edocet. Hoc idcirco praediximus, ne quia translatoribus visum est, huic et anteriori psalmo in Aggaeum et Zachariam titulum praescribere, existimemus in illius temporis homines prophetiae hujus praescientiam convenire.

PL 9, 868C

しかし今日、それがもはや存在しないことは、事実の確かさが教えている。我々がこれを先に述べたのは、この詩篇と前の詩篇に、翻訳者たちがハガイとゼカリヤの表題を前に付けることを良しとしたからといって、この預言の予知があの時代の人間たちに当てはまると考えないためである。

Tractatus super Psalmos 80.1.3

3

Propheta enim non ignarus mysterii coelestis, cum in aedificatione Dei civitatis humanam aedificationem inanem esse dixisset, cum Deo civitas nisi per ipsum aedificata aeterna esse non posset; non nos nunc ad gratulationem aedificatae a Deo rursum Jerusalem adhortaretur, quam vane ab hominibus aedificari ante praedixerat.

PL 9, 869A

預言者は天の奥義を知らないわけではなく、神の都の建設において人間による建設は空しいと言っていたのである。神にとって、都は神自身によって建てられるのでなければ永遠ではありえないのだから。その預言者が、人間によって空しく建てられると先に告げていたエルサレムが、神によって再び建てられたことを喜ぶよう、今、我々を促すことはないであろう。

Tractatus super Psalmos 80.1.4

4

Quod si quis forte putabit, id quod in alio psalmo ita dictum est: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam; nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabit qui custodit eam (Ps. CXXVI, 1) , idcirco dictum fuisse, quia eversionem ejus urbis, in qua templum aedificandum esset, propheta praenosceret: meminisse haec debet ita intelligens, eumdem hunc prophetam aedificationem eam, quae a Zorobabel secundo innovata est, inanem et caducam futuram fuisse non ignorare potuisse; neque illam, quae a Salomone coepta est, non a Deo constitutam idcirco dixisse, quia per regem Babyloniae (Nabuchodonosor, II Paral. XXXVI, 26) esset destruenda, cum post septuaginta deinde annos (juxta vaticinium Jerem. XXIX, 10) rursum eadem sit reformata; hanc vero, quae a Zorobabel gesta est, esse aedificationem Dei praedicatam, cum exinde diruta et sine aliqua restauratione sit dissoluta; et eam dirutam licet renovatio sit consecuta, inanem atque humanam tamen praedicasse; hanc vero quae sine spe reformationis acciderit, divini operis perpetuitate renovari. Haec omnia intelligentiae genera stulta atque ridicula sunt.

PL 9, 869A

もしもある人が、別の詩篇でこう言われていること、すなわち「主が家を建てるのでなければ、それを建てる者たちは空しく労する。主が都を守るのでなければ、それを守る者は空しく見張る」(詩篇126:1)は、神殿が建てられるはずの都の覆滅を預言者が予知していたからこそ言われたのだ、と考えるならば、そう解する者は次のことを思い起こさねばならない。すなわち、この同じ預言者が、ゼルバベルによって二度目に新たにされた建設が空しくはかないものとなることを、知らずにいたはずはないこと。また、ソロモンによって始められた建設を、バビロニアの王(ネブカドネツァル、歴代誌下36:26)によって破壊されることになるからという理由で、神によって建てられたものではないと言ったのでもないこと。というのは、七十年ののち(エレミヤの預言に従えば、エレミヤ29:10)、同じ都が再び造り直されたからである。他方、ゼルバベルによってなされた建設こそが神の建設として予告されたのだ、ということになる。だがそれは、その後に倒され、いかなる復興もなく解体されたのである。さらに、前者は倒されたのちに刷新が続いたにもかかわらず、空しく人間的なものと予告し、復興の望みなく起こったこちらは、神の業の永続によって新たにされる、ということになる。これらの解釈はすべて愚かで滑稽である。