Tractatus super Psalmos 51.2.1
Sermonis vulgaris et prophetici discrimen. Eructatum verbum quid. --Et quia haec eadem per spiritum prophetiae, vel sub futurarum rerum umbra, vel sub quadam veri tamquam de speculo imagine antelata, vel sub divinorum verborum occulta profundaque ratione, spiritu prophetiae magis quam intelligentiae humanae sensu, proferebantur; adjecit, VERS. 171 et 172: Eructaverunt labia mea hymnum.
PL 9, 639C通常の言葉と預言の言葉の違い。あふれ出た言葉とは何か。――そして、これらの同じことが、預言の霊によって、あるいは来るべきことの影のもとに、あるいは真理の、いわば鏡から先に映されたような像のもとに、あるいは神的な言葉の隠れた深い道理のもとに、人間の理解の感覚によってよりもむしろ預言の霊によって発せられていたので、彼は付け加えた。「私の唇は賛歌をあふれ出させた」(詩篇118:171、172)。
Tractatus super Psalmos 51.2.2
Cum docueris me justificationes tuas, pronuntiabit lingua mea eloquia tua; quia omnia mandata tua aequitas.
PL 9, 640A「汝が私に汝の義の定めを教えたとき、私の舌は汝の言葉を宣言するであろう。汝の戒めはすべて公正だからである」。
Tractatus super Psalmos 51.2.3
Omne prophetiae eloquium sub eructandi significatione meminimus ostendi, cum dicitur: Eructavit cor meum verbum bonum (Psal. XLIV, 2) ; vel illud: Eructabo abscondita a constitutione mundi (Matth. XIII, 35) ; vel illud: Dies diei eructat verbum (Psal. XVIII, 3) .
PL 9, 640A預言のあらゆる言葉が、あふれ出させるという意味のもとに示されることを、我々は覚えている。「私の心はよい言葉をあふれ出させた」(詩篇44:2)とも、「私は世界の創設以来隠されていたものをあふれ出させよう」(マタイ13:35)とも、「日は日に言葉をあふれ出させる」(詩篇18:3)とも言われるときである。
Tractatus super Psalmos 51.2.4
Omnis autem sermo hominum ex sensu cogitationis initur ac motu, ubi ad aliquid enuntiandum mota mens nostra, id quod in affectum sibi insiderit per verba declarat.
PL 9, 640Aところで、人間のあらゆる言葉は、思考の感覚と動きから始まる。我々の精神は、何かを言い表すために動かされて、自らのうちに心情として座していたものを、言葉によって表明する。
Tractatus super Psalmos 51.2.5
At vero ubi extra humanae mentis instinctum non ad animae sententiam lingua famulatur, sed per ineuntem spiritum officio oris nostri divini sensus sermo diffunditur; illic eructatum videtur esse quod dicitur: cum non ante cogitatione motuque percepto id ad quod impulsa sit mens loquatur, sed ignorante sensu spiritus vocem in verba distinguat.
PL 9, 640Bしかし、人間の精神の衝動の外にあって、舌が魂の判断に仕えるのではなく、入り来る霊を通して、我々の口のつとめによって神的な思いの言葉が注ぎ出されるところでは、語られることは、あふれ出たものと見える。そこでは、精神が、自分が駆り立てられたそのことを、あらかじめ思考と動きによって捉えたうえで語るのではなく、霊が、感覚の知らないままに、声を言葉へと区分するのである。