ポワティエのヒラリウスc. 315–367

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 9 › Tractatus super Psalmos

Pars LXXII, Caput XVII 第LXXII部 第XVII章

Hilary of Poitiers · Tractatus super Psalmos · PL 9, 802A · 8 sectiones

Tractatus super Psalmos 72.17.1

1

Filius natura aequalis Patri quatenus aequari nequit. --Sed quid est istud quod dicitur, Non potero ad eam?

PL 9, 802A

子は本性において父に等しい。いかなる点で等しくされ得ないのか。――しかし、「私はそれに及びえない」と言われるのは、何のことか。

Tractatus super Psalmos 72.17.2

2

Unigenitus ait: Omnia quae Patris sunt, mea sunt (Joan. XVI, 15) ; et, Sicut habet Pater vitam in semetipso (Joan. V, 26) , ita et Filio dedit vitam habere in semetipso; et, Sicut Pater vivificat mortuos, ita et Filius quos vult vivificat similiter (Joan. V, 21) ; et, Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) .

PL 9, 802A

独り子は言う。「父のものはすべて私のものである」(ヨハネ16:15)。また、「父が自らのうちに命を持つように」(ヨハネ5:26)、「そのように子にも、自らのうちに命を持つことを与えた」。また、「父が死者を生かすように、子も、望む者を同じように生かす」(ヨハネ5:21)。また、「私と父とは一つである」(ヨハネ10:30)。

Tractatus super Psalmos 72.17.3

3

Nulla discretio potestatis in verbis est, nullam etiam differentia virtutis in factis est. Quod unum sumus, plerique irreligiosorum ad voluntatis tantum concordiam retulerunt (Contra hos totus est liber VIII de Trin.) .

PL 9, 802A

言葉には権力の区別はなく、業にも力の差はない。「我々は一つである」ということを、不信心な者たちの多くは、意志の一致だけに帰した(これらの者たちに対しては『三位一体論』第8巻がまるごと向けられている)。

Tractatus super Psalmos 72.17.4

4

Sed cum dicitur: Vel operibus meis credite, quia Pater in me, et ego in Patre (Joan. XIV, 11) ; non tantum voluntatis unitas, sed etiam divinae virtutis ostenditur.

PL 9, 802A

しかし、「せめて私の業を信じよ。父は私のうちにあり、私は父のうちにあるからである」(ヨハネ14:11)と言われるとき、意志の一致だけでなく、神的な力の一致もまた示されている。

Tractatus super Psalmos 72.17.5

5

Ergo cum omnia quae Pater faciat, omnia faciat et Filius; eadem enim facit similiter: quaerendum est, quid sit quod dictum sit: Non potero ad eam.

PL 9, 802A

それゆえ、父がなすことのすべてを子もなし、彼は同じことを同じようになすのであるから、「私はそれに及びえない」と言われたのは何であるかを、尋ねねばならない。

Tractatus super Psalmos 72.17.6

6

Sed cum audio: Pater major me est (Joan. XIV, 28) ; et rursum: Non potest Filius facere ab se quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem (Joan. V, 19) ; haec mihi intelligentiam suggerunt dicti hujus, Non potero ad eam.

PL 9, 802A

しかし、「父は私よりも大きい」(ヨハネ14:28)と聞くとき、またさらに、「子は、父がなすのを見たことのほかは、自分から何もなすことができない」(ヨハネ5:19)と聞くとき、これらが私に、この「私は及びえない」という言葉の理解を示唆する。

Tractatus super Psalmos 72.17.7

7

Est enim Pater major Filio, sed ut pater Filio; generatione, non genere: filius enim est, et ex eo exivit. Et licet paternae nuncupationis proprietas differat, tamen natura non differt: natus enim a Deo Deus, non dissimilis est a gignente substantia.

PL 9, 802A

父は子より大きい。ただし、子に対する父としてである。出生によってであり、類によってではない。子は、父から出た者だからである。そして、父という呼び名の固有性は異なるが、本性は異ならない。神から生まれた神は、生んだ者の実体と異ならないからである。

Tractatus super Psalmos 72.17.8

8

Non potest ergo ad eum ex quo est exaequari. Nam quamvis alter in altero per uniformem ac similem ejusdem naturae gloriam maneat; tamen et ex quo genitus est, non exaequari in eo videtur posse quod genuit.

PL 9, 802A

それゆえ、自らがそこから存在する者と等しくなることはできない。たしかに一方は他方のうちに、同じ本性の一様で等しい栄光によってとどまっているが、それでも、彼は、自らがそこから生まれた者に、その者が生んだという点において〔この句の構文は取りにくく、in eo quod genuit をこう解した〕、等しくなることはできないと見える。