Tractatus super Psalmos 46.1.1
Admiratio non est ignoti. Testimonia Dei unde mirabilia, unde incomperta. --Natura humani sensus ea est, ut ea mirabilia habeat, quae ante compererit. Ex compertis enim judicium admirationis exsistit. Caeterum nemo poterit ignorata mirari.
PL 9, 614A驚嘆は未知のものに対してではない。神の証しはなぜ驚嘆すべきものなのか、なぜ理解を超えているのか。――人間の感覚の本性は、以前に知ったものを驚くべきものとして持つようにできている。知ったものから、驚嘆の判断が生じるからである。知らないものを驚嘆できる者は誰もいない。
Tractatus super Psalmos 46.1.2
Haec idcirco antea commemorata sunt, ut diligentius dicti prophetici ratio quaereretur. Contra opinionem enim generalis sensus haec dixisse existimatur VERS. 129. Mirabilia testimonia tua, Domine: ideo perscrutata est ea anima mea.
PL 9, 614Aこれらが前もって想い起こされたのは、預言者の言葉の理由をいっそう注意深く尋ねるためである。彼は、一般的な感覚の見方に反してこのことを言ったと考えられるからである。「汝の証しは驚くべきものである、主よ。それゆえ私の魂はそれを探り究めた」(詩篇118:129)。
Tractatus super Psalmos 46.1.3
Nam cum prius secundum humanam consuetudinem oporteat perscrutari et reperire, et reperta mirari: huic testimonia Domini ante admirabilia sunt, et ob id perscrutatione sunt digna. Dicti autem hujus perfecti et pulcherrimi ea ratio est.
PL 9, 614B人間の習わしに従えば、まず探り究め、見いだし、見いだしたものを驚嘆すべきだからである。ところがこの人にとっては、主の証しはまず驚嘆すべきものであり、そのために探り究めるに値する。この完全で美しい言葉の理由はこうである。
Tractatus super Psalmos 46.1.4
Testimonia etenim Dei, id est, ea quae sub testibus scripta sunt, etiamsi per observantiam legis humanam infirmitatem ad cognitionem et famulatum Dei imbuant; quippe ubi castitas, pietas, pudicitia, charitas, veritas, innocentia, frugalitas et religio mandatur, et per quasdam religionum consuetudines, hostiarumque diversitates divini honoris officium praecipitur: in quibus cum admiratio magna sit, pro peccatis oblata hostia, et datum pro redemptione animae munus, et agnus in sacramento paschae occisus; tamen in his plus de futurorum spe atque doctrina admirationis continetur.
PL 9, 614B神の証し、すなわち証人たちのもとで書かれたものは、たとえ律法の遵守によって人間の弱さを神の認識と奉仕へ教え込むものであっても――そこでは貞潔、敬虔、慎み、愛、真理、無垢、質素、信心が命じられ、種々の宗教的な慣行と犠牲の多様さによって神への礼拝の務めが命じられている――そして、そのうちには大きな驚嘆がある。罪のためにささげられる犠牲、魂の贖いのために納められる贈り物、過越の秘義において屠られる小羊があるからである――にもかかわらず、それらの内には、来たるべきものへの希望と教えから来る驚嘆のほうが、より多く含まれている。
Tractatus super Psalmos 46.1.5
Haec itaque Prophetae huic admirabilia sunt. Sed quia per praesentes admirationes futurorum atque aeternorum bonorum exemplaribus admirabilia sunt, perscrutatur ea.
PL 9, 614Cそれゆえ、これらはこの預言者にとって驚くべきものである。しかし、現在の驚嘆をとおして、来たるべき永遠の善の範型として驚くべきものであるので、彼はそれを探り究める。
Tractatus super Psalmos 46.1.6
Non inquirit tantummodo, in quo est rerum absconditarum diligens exquisitio; sed perscrutatur etiam, per adjectionem scilicet diligentioris exquisitionis, laborem suum in perscrutatione demonstrans.
PL 9, 615A彼は単に尋ねるだけではない。尋ねることは隠れたものへの注意深い探求のうちにある。だが彼は探り究める。すなわち、いっそう注意深い探求を加えることによって、探り究めることにおける自分の労苦を示している。
Tractatus super Psalmos 46.1.7
Neque tantummodo perscrutatur, sed perscrutatur ex anima, ad voluntatis officium animae intentione sociata.
PL 9, 615Aしかも彼は単に探り究めるのではなく、魂から探り究める。意志の務めに、魂の集中が結びついているのである。