Tractatus super Psalmos 72.38.1
Nimis, id est, valde. Amici Dei, Abraham et Moyses, proprie Christi discipuli. Principatus eorum. --Sequitur enim, VERS. 17, 18: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortati sunt principatus eorum.
PL 9, 812B「あまりに」とは、すなわち「大いに」のことである。神の友とは、アブラハムとモーセ、そして固有にはキリストの弟子たち。彼らの首位。――次にこう続く。「私にとって、汝の友たちは、あまりに栄誉を与えられた、神よ。彼らの首位は、あまりに強められた」(詩篇138:17、18)。
Tractatus super Psalmos 72.38.2
Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur. Quid cum his dictis homini commune, ut eos qui super arenam multiplicabuntur dinumeret? Ei tantum istud competit, cui sine recensione et calculo innumerabilis numeri cognitio est.
PL 9, 812B「私は彼らを数え、彼らは砂の上に増えるであろう」。これらの言葉のうちに、砂の上に増える者たちを数えるなどということが、人と何の共通点があろうか。これは、数え上げも計算もなしに、数え切れない数の知を持つ者にのみふさわしい。
Tractatus super Psalmos 72.38.3
Amici autem ejus nimis honorificati sunt, Nimis cum dicitur, non secundum latinitatis consuetudinem intelligendum est.
PL 9, 812B「彼の友たちは、あまりに栄誉を与えられた」。「あまりに」と言われるとき、ラテン語の慣用に従って解してはならない。
Tractatus super Psalmos 72.38.4
Nimis enim nobiscum id significare solet quod necessarium modum inutiliter excedat, sed Graeci id, quod nostri nimis transtulerunt, λίαν interpretati sunt: in quo magis valde quam nimis continetur. Valde ergo honorificati amici ejus sunt.
PL 9, 812B我々のもとで「あまりに」とは、必要な限度を無益に超えることを意味するのが常だが、ギリシア人は、我々の者たちが「あまりに」と訳したものを「リアン」〔λίαν〕と解した。そこには「あまりに」よりも「大いに」が含まれている。それゆえ、彼の友たちは大いに栄誉を与えられたのである。
Tractatus super Psalmos 72.38.5
Et amicum quidem Abraham Deo fuisse cognoscimus. Amicum et Moysen lex esse Deo locuta est.
PL 9, 812Bそして、アブラハムが神にとっての友であったことを、我々は知っている。律法は、モーセもまた神にとって友であると語った。
Tractatus super Psalmos 72.38.6
Evangelia vero plures jam Deo amicos esse significant, Domino dicente: Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid velit dominus ejus: sed vos dico amicos, quoniam perstitistis mecum in omnibus tentationibus (Joan. XV, 15) .
PL 9, 812Cだが福音書は、すでにより多くの者が神の友であることを示している。主はこう言う。「私はもはや汝らを僕とは呼ばない。僕は、主人が何を望むかを知らないからである。だが私は汝らを友と呼ぶ。汝らは、あらゆる試練において私と共にとどまったからである」(ヨハネ15:15)。
Tractatus super Psalmos 72.38.7
Hos igitur, quos nunc amicos nuncupat, ut superius ostendimus, et a Patre sibi datos, et Patris esse confessus est; et, secundum id quod ait: Et mea omnia tua sunt, et tua mea (Joann. XVII, 10) , amicos Patris esse eos dicit.
PL 9, 812Cしたがって、いま彼が友と呼ぶこの者たちを、先に我々が示したように、父から自分に与えられた者、また父のものであると告白し、「私のものはすべて汝のものであり、汝のものは私のものである」(ヨハネ17:10)と言ったことに従って、彼は彼らを父の友であると言う。
Tractatus super Psalmos 72.38.8
Non solum autem ipsi honorificati sunt, sed etiam principatus eorum confortati sunt. Ipsi quidem honorificantur, cum amici sunt, cum die pleni sunt, cum in his nemo est.
PL 9, 812Cところで、彼ら自身が栄誉を与えられただけでなく、彼らの首位も強められた。彼ら自身が栄誉を与えられるのは、友であるとき、日に満たされているとき、彼らのうちに誰もいないときである。
Tractatus super Psalmos 72.38.9
Sed principatus eorum confortantur: Ecclesiae scilicet ab ipsis coeptae, ab his principia sumentes: quae super terram toto in orbe fundatae fortibus principiis constiterint.
PL 9, 812Cしかし、彼らの首位は強められる。すなわち、彼ら自身によって始められた諸教会が、彼らから始まりを受け、地上で全世界に基礎づけられて、堅固な始まりによって立つであろうということである。