Tractatus super Psalmos 23.3.1
Jubilum quid vulgo. Secundum vim vocis graecae sonus est militaris. --In latinis codicibus ita legimus: Jubilate Deo omnis terra.
PL 9, 425A「歓呼」とは俗には何か。ギリシア語の語の力によれば、軍隊の音である。――ラテン語の写本では、我々はこう読む。「全地よ、神に向かって歓呼せよ」。
Tractatus super Psalmos 23.3.2
Et quantum ad eloquii nostri consuetudinem pertinet, jubilum pastoralis agrestisque vocis sonum nuncupamus, cum in solitudinibus aut respondens aut requirens, per significantiam ductae in longum et expressae in nisum sonus vocis auditur.
PL 9, 425Aそして我々の言葉の慣用にかかわる限り、我々が「歓呼」と呼ぶのは、牧人や田舎の者の声の響きであり、荒れ野にあって、応えるにせよ尋ねるにせよ、長く引き伸ばされ、力を込めて発せられた声の響きが聞こえるときのことである。
Tractatus super Psalmos 23.3.3
In graecis vero libris, qui ex hebraeo proximi sunt, non eadem significantia scribitur. Namque ita se habent: ἀλαλάξατε τῷ Θεῷ πᾶσα ἡ γῆ, et cum illis ἀλαλαγμὸς, quem latine jubilum ponunt, significat vocem exercitus praeliantis, aut in concursu proterentis hostem, aut successum victoriae exsultationis voce testantis.
PL 9, 425Bところが、ヘブライ語に最も近いギリシア語の書物では、同じ意味では記されていない。すなわち、そこには「アララクサテ・トー・テオー・パーサ・ヘー・ゲー」〔全地よ、神に向かって歓呼せよ〕とあり、彼らのもとでの「アララグモス」は、ラテン語で「歓呼」と置くものであるが、戦う軍隊の声、あるいは衝突において敵を踏みにじる声、あるいは勝利の成功を歓喜の声で証しする声を意味する。
Tractatus super Psalmos 23.3.4
Quam rem ubi ita se translationis ratio temperavit, absolutius in psalmo altero intelligimus, cum dicit: Omnes gentes, plaudite manibus, jubilate Deo in voce exsultationis (Ps. XLVI, 2) .
PL 9, 425Bこの事柄について、翻訳の道理がこのように折り合いをつけたことは〔Quam rem ubi … temperavit は構文が取りにくい。「翻訳の道理がこのように折り合いをつけた」と解した〕、別の詩篇で彼が「すべての異邦人よ、手を打て。歓喜の声をもって神に歓呼せよ」(詩篇46:2)と言うとき、より完全に理解される。
Tractatus super Psalmos 23.3.5
Vox autem exsultationis dissentit ab jubilo; sed pro translationis conditione, quia propria exsultantis vocis nuncupatio non reperta est, per id quod jubilum dicitur, vox exsultantis ostenditur.
PL 9, 425Bだが歓喜の声は歓呼とは異なる。しかし翻訳の条件上、歓喜する声に固有の呼び名が見いだされなかったので、「歓呼」と言われるものによって、歓喜する者の声が示されている。