Expositio Evangelii secundum Lucam 7.122.1
(Vers. 13, 14.) Et ait quidam de turba: Magister, dic fratri meo ut dividat mecum haereditatem. At ille dixit ei: Homo, quis me constituit judicem aut divisorem supra vos?
PL 15, 1730A(第13、14節)群衆の中のある者が言った。「師よ、私の兄弟に、私と遺産を分けるよう言ってくれ」。しかし彼は言った。「人よ、誰が私を、汝らの上に裁判人または分配人として立てたのか」。
Expositio Evangelii secundum Lucam 7.122.2
Totus hic locus ad subeundam pro confessione Domini passionem, aut contemptu mortis, aut spe praemii, aut mansuri denuntiatione supplicii, cui numquam venia laxetur, instruitur.
PL 15, 1730Aこの箇所全体は、主の告白のために受難を引き受けるべく、死の軽蔑によって、あるいは褒賞の希望によって、あるいは決して赦しの緩められることのない、とどまる刑罰の告知によって、備えさせるものである。
Expositio Evangelii secundum Lucam 7.122.3
Et quoniam avaritia plerumque solet tentare virtutem, etiam hujus abolendae rei praeceptum subjicitur et exemplum, dicente Domino: Quis me constituit judicem aut divisorem supra vos?
PL 15, 1730Aまた、貪欲はしばしば徳を試みるので、この悪を除くための戒めと模範も付け加えられる。主はこう言う。「誰が私を、汝らの上に裁判人または分配人として立てたのか」。
Expositio Evangelii secundum Lucam 7.122.4
Bene terrena declinat, qui propter divina descenderat; nec judex esse dignatur litium, et arbiter facultatum, vivorum habens mortuorumque judicium, arbitriumque meritorum.
PL 15, 1730A神の事柄のために降りてきた者が、地上のことを避けるのは当然である。生者と死者を裁き、功を裁定する者は、訴訟の裁判人、財産の調停人であることを潔しとしない。
Expositio Evangelii secundum Lucam 7.122.5
Non ergo quid petas, sed a quo postules intuendum est; nec coram majoribus intento animo putes minoribus obstrependum.
PL 15, 1730Bそれゆえ、何を求めるかではなく、誰に求めるかを見るべきである。より大いなる者の前で心を向けているとき、より小さな者たちのことで騒ぎ立てて邪魔してもよいと考えてはならない〔obstrependum の意味が定かでない。このように取った〕。
Expositio Evangelii secundum Lucam 7.122.6
Unde non immerito refutatur hic frater, qui dispensatorem coelestium gestiebat corruptibilibus occupare; cum inter fratres patrimonium non judex medius, sed pietas debeat sequestra dividere; quamquam immortalitatis patrimonium, non pecuniae, sit hominibus expetendum; frustra enim congregat opes, qui se his nescit usurum: sicut ille qui cum repleta horrea novis messibus rumperentur, exuberantium sibi fructuum receptacula praeparabat, cui congregaret ignarus (Vers. 27 et seq.) .
PL 15, 1730Bそれゆえ、天の事柄の管理者を朽ちるもののために煩わせようと願った、この兄弟が退けられるのは当然である。兄弟の間の財産は、間に立つ裁判人ではなく、仲介する肉親の情愛が分けるべきである〔pietas を文脈上こう訳した〕。ただし、人間が求めるべきは金銭の財産ではなく、不死の財産である。富を、自分がそれを用いることを知らない者は、むなしく集めるからである。新しい収穫で倉がはち切れそうなほど満ちていたのに、自分のために溢れる作物の置き場を整え、誰のために集めるのかを知らなかったあの者のようにである(第27節以下)〔引照は刷られたまま写した。この金持ちのたとえはルカ12:16 以下〕。
Expositio Evangelii secundum Lucam 7.122.7
Remanent enim in saeculo cuncta quae saeculi sunt, et praetereunt nobis quaecumque congregantur haeredibus; neque enim nostra sunt, quae non possumus auferre nobiscum.
PL 15, 1730B世に属するものは、すべて世にとどまり、集められたものは何であれ、我々のもとを過ぎ去って相続人たちのものとなる。我々が自分とともに持ち去れないものは、我々のものではないからである。
Expositio Evangelii secundum Lucam 7.122.8
Sola virtus comes est defunctorum, sola nos sequitur misericordia, quae coelestium dux praevia mansionum, pecuniae vilis usura tabernacula defunctis acquirit aeterna, sicut Domini praecepta testantur, dicentis ad nos: Facite vobis amicos de iniquo mammona, qui vos recipiant in aeterna tabernacula sua (Luc. XVI, 9) .
PL 15, 1730C死者の伴となるのは徳だけであり、我々に従うのは慈しみだけである。慈しみは、天の住まいの先導として先に立ち、取るに足りない金銭の利子によって、死者のために永遠の幕屋を獲得する。主の戒めが、我々に向けて言うとおりである。「不正なマモンで、自分たちのために友をつくれ。彼らが、汝らを自分たちの永遠の幕屋に迎え入れるように」(ルカ16:9)。
Expositio Evangelii secundum Lucam 7.122.9
Bonum itaque ac salutare praeceptum, et idoneum quod vel avaros possit animare, quo studeant corruptibilia perennibus, terrena mutare divinis.
PL 15, 1730Cそれゆえ、これは善く有益な戒めであり、貪欲な者たちをさえ奮い立たせうるものである。彼らが朽ちるものを永続するものと、地上のものを神のものと交換しようと励むように。
Expositio Evangelii secundum Lucam 7.122.10
Sed quoniam plerumque devotio fidei infirmitate revocatur, et ad conferendum patrimonium prompti, victus sui consideratione retrahuntur; eo addidit Dominus dicens:
PL 15, 1730Cしかし、信への献身はしばしば弱さによって呼び戻され、財産を差し出すことに迅速な者たちが、自らの糧への配慮によって引き戻されるので、主はそのために付け加えて言った。