Epistolarum libri decem 5.66.1
Ampelii illustris memoriae viri necessitudines, incessuntur lite privata. Non putes sola parentis recordatione curam pro illis nostram moveri. Externos quoque, et memorari viri nescios, causae urit indignitas.
PL 18, 259A顕貴の〔illustris〕記憶の人アンペリウスの縁者たちが、私人の訴訟で攻められている。親の思い出のためだけに、我々が彼らへの心配りを動かされていると思わないでほしい。見知らぬ人々、また故人の記憶を持たない人々をも、この件の不当さは焼くのである。
Epistolarum libri decem 5.66.2
Cujus breviter, ut possum, fastigia et capita contingam. Ampelius de summatibus quondam senatus, quem famae celebritate didicisti domunculam Romae de Posthumio V. C. Porphyriae haerede mercatus est.
PL 18, 259Aその要点と綱領を、できるだけ簡潔に述べよう。アンペリウスは、かつて元老院の最も高い者の一人であり、その名声の高さからあなたも知っているであろう。ローマの小さな家を、いとも高名な人ポストゥミウス〔底本は Posthumio。前出はポストゥミヌス〕、ポルピュリアの相続人から買った。
Epistolarum libri decem 5.66.3
Contractus istius origo justa aetas, prope saecularis, qua intentata possessio est. Nunc nuper veterator quidam procuratorio nomine caput extulit, Eusebii ex notario V. C. quassans vetustam petitionem de impetratis olim Theodosii ejusdem bonis, quibus hoc praedium mentitur haesisse.
PL 18, 259Aこの契約の由来は正当であり、所有が脅かされなかった年数は、ほぼ一世紀に及ぶ。ところが最近、ある老獪な男が代理人の名で頭をもたげ、元書記のいとも高名な人エウセビウスの古い請求を振りかざした。かつて同じ者が請い受けたテオドシウスの財産について、この地所がそれに付随していたと偽るのである。
Epistolarum libri decem 5.66.4
Theodosio et Porphyriae nulla rationum societas fuit, nulla conjunctio facultatum. Res in judicio urbano, et a petitore coepta, et ipso fugiente finita est.
PL 18, 259Bテオドシウスとポルピュリアのあいだには、勘定の共同もなく、財産の結びつきもなかった。この件は、都の法廷で、請求者によって始められ、彼自身が逃げることによって終わった。
Epistolarum libri decem 5.66.5
Denuo cineres negotii obreptiva supplicatione refovet in flammam; et per diffidentiam justi, divinae domus pro se attrahit actiones ob inquisitionem videlicet mobilium, quibus nihil commune est cum praedio.
PL 18, 259B彼はふたたび、不正に取り付けた請願により、事の灰を炎に燃え立たせる。そして正当なものを信頼しないがゆえに、帝室の訴えを自分のために引き寄せる。もちろん動産を探索するという名目でであるが、それは地所とは何の共通もない。
Epistolarum libri decem 5.66.6
Pervestiget ista legum ordine rector privati aerarii: aedium dominus relinquat judici suo. Duplex itaque causa est, divisa rerum vocabulis, actione discrepans, origine non cohaerens, separata personis. Neque mobile emit Ampelius, neque domum fiscus incessit.
PL 18, 259Bこれらは、帝室財産の金庫の長〔rector privati aerarii〕が、法の秩序に従って調べるがよい。家の主は、本来の審判者に委ねるべきである。かくて事は二重である。物の名によって分かれ、訴えにおいて異なり、由来において結びつかず、人物において別である。アンペリウスは動産を買ったのでもなく、帝室金庫が家を攻めたのでもない。
Epistolarum libri decem 5.66.7
Cur procurator alienis invalidam petitionem, publicis viribus juvat? Cum fratre nostro Sperchio illustri viro quaeso ista communices. Est aequi servantissimus, et qui libentius communi juri cedat, quam potestati suae faveat. Scit enim leges honoribus esse potiores.
PL 18, 259Bなぜ代理人は、他人のために、効力のない請求を公の力で助けるのか。我々の兄弟、顕貴の人〔illustris〕スペルキウスと、これらのことを分かち合ってほしい。彼は公正をよく守る人であり、自分の権限に肩入れするより、共通の法に喜んで従う人である。法が栄誉に勝ると知っているからである。
Epistolarum libri decem 5.66.8
Confido cum suppressa cognoverit, elicitis non defuturam correctionem. Si quaeret cur ad eum super hoc nihil scripserim, respondeas oro nondum facta inter nos styli consuetudine veritum esse me ne quid a principio viderer arguere.
PL 18, 259C隠されていたことを知れば、引き出されたことに是正が欠けることはないと、私は信じる。もし彼が、私がなぜこのことで彼に何も書かなかったかと尋ねたなら、こう答えてほしい。互いに筆の習いがまだなかったので、最初から何かを咎めるように見えるのを恐れたのだ、と。
Epistolarum libri decem 5.66.9
Dabit mihi causae hujus emendatio, sermocinandi cum eo materiam laetiorem: gratiarum actio auspicium litteris meis faciet. Non exspectabo ultra ut alloquii sui fiduciam praestet haerenti: ad omne officium justitia ejus hortabitur. Vale.
PL 18, 259Cこの件の是正は、私が彼と語り合うためのより喜ばしい材料を与えるであろう。感謝の言葉が、私の書状の幕開けとなる。立ち止まっている私に、彼が語りかける信頼を示してくれるのを、もはや待たない。あらゆる務めへと、彼の正義が促すであろう。健やかであれ。