Epistolarum libri decem 10.53.1
In causis appellationum malo jus potestatis infringere, quam interpretationum dubia sustinere; praesertim conscius haud iniquae judicationis, cui nonnihil honoris eveniet, si aeternitatis vestrae oraculo roboretur, D. imperator.
PL 18, 383B上訴の件では、職権の権利を損なうほうを、解釈の疑いに耐えるよりも私は望む。まして、不当でない判決の自覚があり、それがあなたの永遠性〔vos。一人の相手への敬意の複数〕の勅語で補強されるなら、いくらか名誉もあるからである、主なる〔D. は domine の略。敬称〕皇帝よ。
Epistolarum libri decem 10.53.2
Tuli igitur Constantium Suarium temere provocantem, cum ex rescripto numinis vestri statum, quem Theodosio absenti ademerat, reformassem.
PL 18, 383Bそれゆえ私は、あなたの神威の勅答に従って、〔コンスタンティウスが〕不在のテオドシウスから奪っていた地位を回復させたので、コンスタンティウス・スアリウスが軽率に上訴するのを容れた〔Tuli。上訴を受理したの意と取った〕。
Epistolarum libri decem 10.53.3
Mota enim vestra clementia supplicationibus et querelis, brevi examine jussit inquiri an Theodosio extra conflictum locato, ac deinde ne rebus excideret provocante, possessionem corporum Constantius esset indeptus.
PL 18, 383B実に、あなたの寛容は、請願と訴えに動かされ、短い審理で次のことを調べるよう命じた。すなわち、争いの外に置かれ、のちに財産を失うまいと上訴しているテオドシウスについて、コンスタンティウスが物件の占有を得ていたか否かである。
Epistolarum libri decem 10.53.4
Allegata igitur praeceptione divina, primo cognitionem totius negotii, quamvis speciatim mihi tranquillitatis vestrae delegatione mandatam, V. C. vicarii praesentiae reservavi: siquidem videbatur haec causa caeteris provocationibus esse conjuncta, quae V. C. praedecessore meo negabantur admissae, et alterum mecum sumpserat cognitorem.
PL 18, 383Cそこで私は、神聖な命令〔praeceptio divina。皇帝の命令を言う〕が提示されたので、まず事案全体の審理を――あなたの平静の委任により特に私に委ねられていたにもかかわらず――いとも高名な人である代官〔vicarius。管区を治め、長官の職務を代わりに執る官〕の臨席のために留保した。この件は、いとも高名な人である私の前任者のもとで受理されなかったと言われていたほかの上訴と結びついていると見え、また〔この件は〕私とともにもう一人の審理者〔代官〕を得ていたからである〔sumpserat の主語は明示されない。この件と取った〕。
Epistolarum libri decem 10.53.5
Dehinc, ubi eam partem, quae ad illius temporis judicem pertinebat, vestro retinuistis examini, appellationis inquisitione discreta, cum jam participem judicii non haberem, turbatae possessionis querelam rescripto obsecutus audivi.
PL 18, 383C次いで、その時の裁判官に属する部分をあなたが自らの審理に留め、上訴の調べが切り離されると、私にはもはや裁判を共にする者がいなかったので、占有が乱されたという訴えを、勅答に従って聴いた。
Epistolarum libri decem 10.53.6
Et quia Theodosium judicio non interfuisse constabat, quo sibi demptas questus est facultates, nec ulla precum mendacia Constantius detegebat: exsecutus sum circa germanum supplicatoris haeredem coeleste judicium, reformato statu, quem claruit mox proposita appellatione defensum: licet cultus subditus quaestioni, libellos, quos Theodosius publicavit, apud se resedisse memoraverit.
PL 18, 383Cまたテオドシウスは、自分の財産が奪われたと訴えているその裁判に立ち会っていなかったことが明らかであり、コンスタンティウスは請願のいかなる偽りも暴かなかったので、私は、請願者の兄弟でその相続人である者について、天の〔皇帝の〕裁きを執行し、地位を回復させた。その地位が、ただちに申し立てられた上訴によって守られていたことは明らかになった。もっとも、審問にかけられたクルトゥス〔底本は cultus。人名か、語形の崩れか定かでない〕は、テオドシウスが公表した訴状が自分のもとに留まっていたと述べてはいたが。
Epistolarum libri decem 10.53.7
Nihilominus obediens imperatis, statui ut fides gestorum superiorum ad Augusta scrinia mitteretur. Hinc orta est provocatio, cujus vel justitia vel contumacia sacro expendetur arbitrio.
PL 18, 383Dそれでも私は、命令に従い、先の記録の確かな写し〔fides〕を帝室の文書局へ送るよう定めた。ここから上訴が起こった。その正義も、あるいは頑迷さも、聖なる判断によって量られるであろう。
Epistolarum libri decem 10.53.8
Interea constitutionis memor, sequestrari mobilia fructusque praecepi, ne medii temporis usurpatio abutatur indebitis.
PL 18, 383Dその間、勅法を思い起こして、動産と果実の差し押さえを命じた。その中間の時期の横領が、不当な物を濫用しないようにするためである。
Epistolarum libri decem 10.53.9
Omnium gestorum fida documenta, supplementis partium relationi ex more sociata sunt, ut diu fluctuanti causae tandem stabilem terminum divino ore ponatis.
PL 18, 383Dすべての記録の確かな証拠書類は、当事者たちの補足書類とともに、慣例に従って上申書に添えられた。長く揺れていた訴えに、ついにあなたが神聖な口〔divino ore。皇帝の言葉を言う〕で確かな終わりを与えるようにするためである。