シュンマクスc. 345–402

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 18 › Epistolarum libri decem

Liber V, Caput LIV 第V巻 第LIV章

SYMMACHUS FELICI.

シュンマクスよりフェリクスへ

Quintus Aurelius Symmachus · Epistolarum libri decem · PL 18, 255C · 12 sectiones

Epistolarum libri decem 5.54.1

1

Quisquis amici famam negligit, fide lubrica est. Hoc ne vitio mihi jure ducatur etiam in aliorum injuriis pro tua existimatione sollicitor.

PL 18, 255C

友の評判をないがしろにする者は、信義に揺らぎがある。このことが私の落ち度と正当に数えられないように、他人が被った不正においてすら、あなたの名声のために私は気を揉む。

Epistolarum libri decem 5.54.2

2

Qua lege, quo bono publico Eusebium V. C. qui meruisse inter notarios fertur, incertus atque inexploratus procurator elicuit ut civilis petitio urbano abstrahat foro possidentem matronam?

PL 18, 255C

いかなる法により、いかなる公益のために、書記として勤めたといわれるいとも高名な人エウセビウスを、素性も定かでなく調べもされない代理人が担ぎ出して〔elicuit〕、民事の請願によって、所有している婦人を都の法廷から引き離させたのか〔Eusebium … elicuit の構文は定かでない。代理人がエウセビウスを担ぎ出したと取った〕。

Epistolarum libri decem 5.54.3

3

Qua in causa cum supplicatio privatam teneat actionem, sacros titulos responsa minitantur. Quaeso te, cogites, quid de Augusto adyto, cujus loqueris oracula, deceat impetrari. Fraterna tecum sollicitudine loquor. Rescriptorum omnium fama te respicit.

PL 18, 255C

この件で、請願は私人の訴訟にかかわるのに、勅答は聖なる札〔titulus。差し押さえの印に財産に掲げる札を言うらしい〕で脅す。頼む、あなたがその勅語を語る皇帝の奥殿から、何を得させるのがふさわしいかを考えよ。兄弟としての気遣いをもって、あなたに語っている。あらゆる勅答の評判が、あなたを見つめている。

Epistolarum libri decem 5.54.4

4

Quid si etiam rei memoria fidem tuam convenit? Ampelium clarae et illustris recordationis virum parvas aedes, quas pretioso auxit ornatu, sub clivo salutis emisse, ut civis, ut collega reminisceris. Triginta annorum diebus incanuit aetas possessionis.

PL 18, 255D

事の記憶までもがあなたの信義に訴えたらどうか。輝かしく名高い記憶の人アンペリウスが、小さな家を――高価な飾りで彩りを増したのだが――サルスの坂〔clivus salutis。サルス(安寧の女神)の坂と取った〕の下で買ったことを、あなたは市民として、同僚として思い出すであろう。三十年の日々のうちに、所有の歳月は白髪になった。

Epistolarum libri decem 5.54.5

5

Auctor ei Posthuminus nepos Jovii fuit, inter caetera parentis suae Porphyriae bona hanc quoque adeptus domum per successionem. Hujus Porphyriae nihil unquam negotii cum Theodosio, cujus olim facultates Eusebius impetravit.

PL 18, 255D

彼に売った人はポストゥミヌスで、ヨウィウスの孫である。母ポルピュリアの他の財産とともに、この家をも相続によって得ていた。このポルピュリアには、かつてエウセビウスがその財産を請い受けたテオドシウスと、何のかかわりもなかった。

Epistolarum libri decem 5.54.6

6

Nunc procurator a columna Moenia multis hujusmodi sutelis foro cognitus, inveterata jura, supplicationibus quatit, degustat judicia omnium potestatum coeptarum actionum exitus deserit, instaurat exordia, romanum criminatur tribunal; non possessionis antiquitatem, non senatoriae dignitatis praerogativam, non praefecturae existimationem sinit inconcussam manere.

PL 18, 255D

いま、代理人は、マエニウスの円柱〔底本は Moenia。Maenia と読む〕のあたりで、この種の数々の策略によって法廷に知られた男だが、古くからの権利を請願で揺さぶり、あらゆる権限者の裁きを味見し、始めた訴訟の結末を見捨て〔底本は potestatum と coeptarum のあいだに区切りが無い。そこで区切って読んだ〕、新たに始め直し、ローマの法廷を非難する。所有の古さも、元老院議員の位の特権も、長官職の名望も、揺るがぬままにしておかない。

Epistolarum libri decem 5.54.7

7

His ausibus color fiscalis allinitur, veluti ob inquisitionem mobilium ex bonis, quae meruit Eusebius, divinae domui debitorum. Ubi haec diligentia diu jacuit? Cujus scrinii colludio publica damna latuerunt?

PL 18, 256A

これらの大胆な振る舞いに、帝室金庫の色が塗られる。エウセビウスが請い受けた財産のうち、帝室に帰すべき動産を探索する、という名目で。この調べは、長いあいだどこに横たわっていたのか。どの文書庫の共謀によって、公の損害は隠されてきたのか。

Epistolarum libri decem 5.54.8

8

Si procurator non admoveret negotio suo publicas faces; etiam nunc tot officia, tot inquisitores fisco quaesita nescirent. Et sane aequum est, ut defensio divinae domus attentiores oculos praestet injunctis. Quid mobilibus commune cum praedio?

PL 18, 256A

もし代理人が自分の用件に公の松明を近づけなかったなら、今になっても、これほど多くの属僚、これほど多くの調査人が、帝室金庫のために得られたもの〔fisco quaesita〕を知らずにいたであろう。まことに、帝室の弁護が、命じられた事に一層注意深い目を向けさせるのは当然である。だが、動産と地所に何の共通点があるか。

Epistolarum libri decem 5.54.9

9

Nullus error sensuum, nulla verborum interpretatio potest nomina ista miscere. Dehinc a proscriptis quondam bonis Porphyria, et Posthuminus alieni sunt. Multo magis emptor aedium Ampelius procul abest a contagione mobilium.

PL 18, 256A

感覚のいかなる誤りも、言葉のいかなる解釈も、これらの名を混ぜることはできない。さらに、かつて没収された財産から、ポルピュリアとポストゥミヌスは無縁である。まして、家の買い手アンペリウスは、動産との接触から遠く離れている。

Epistolarum libri decem 5.54.10

10

Quid restat, nisi ut aequitas vestra privatam petitionem nullis sustineri radicibus judicet, cui sacrae reverentiae umbra praetexitur? Haec me in epistolam conferre amor saeculi et amicitia tua compulit.

PL 18, 256B

残るのは、諸君の公正〔aequitas vestra。この書簡はほかでは一人の相手に tu で語る。宛先への敬意の複数とも、宛先とその同僚たちを言うとも取れる〕が、私人の請願には根が一つもなく支えられないと判断すること以外に何があろうか。その請願に、聖なる敬意の影が装われているのである。これを書状に書き込むよう、世への愛とあなたの友情が私を駆り立てた。

Epistolarum libri decem 5.54.11

11

Eadem viro illustri fratri nostro Sperchio morum ejus secutus palam facere curassem, si quam mihi per litteras obtulisset fiduciam sui. Ipse autem principium facere conferendis mutuo scriptis a tali genere non debui.

PL 18, 256B

同じことを、顕貴の人〔illustris〕、我々の兄弟スペルキウスにも、その人柄に従って〔morum ejus secutus の構文は崩れている。「その人柄に従って」と取った〕、公然と知らせるよう努めたであろう。もし彼が書状を通じて、自分への信頼を私に示してくれていたなら。しかし、互いに書き物を交わすことの口火を、私のほうからこの種の件で切るべきではなかった。

Epistolarum libri decem 5.54.12

12

Erit itaque optio amplitudinis tuae in aures ejus perferre quae scripsimus. Dignum quippe est ut quod existimationi utriusque proficiet, amborum consensus emendet. Vale

PL 18, 256B

それゆえ、我々が書いたことを彼の耳に届けるかどうかは、あなたの偉大さの選択に委ねる。両者の名望に益することは、両者の合意が正すのがふさわしいからである。健やかであれ。