Epistolarum libri decem 10.58.1
In negotiis, tempore ac judicatione finitis, cessare aequum est longae orationis excursum, ne et numinis vestri salutares actus oneret sermo prolixior, et sine argumento rerum loquacitas morosa displiceat, D. imperator.
PL 18, 387C時と判決で終わった事案においては、長い弁論の寄り道は止むのが公平である。冗長な言葉があなたの神威〔vos。一人の相手への敬意の複数〕の救いの業を煩わさぬよう、また、事柄の論拠なき口数の多さが気難しく不快にならぬようにである、主なる〔D. は domine の略。敬称〕皇帝よ。
Epistolarum libri decem 10.58.2
Cum in judicio moderatoris Apuli, inter Marcellum, qui se dejectum possessione questus est, itemque Venantium stratorem, ut ipse confirmat, ejusque germanam Batrachiam, causa violentiae diceretur, provocatio a reis inconsulta processit, quod provincialis cognitor, praemissis litteris ad vicariam potestatem, susceptum retineret examen.
PL 18, 387Cアプリアの統治者〔底本は moderatoris Apuli。Apuli を「アプリアの」と取った〕の裁判において、占有から追い出されたと訴えたマルケッルスと、本人の言うところでは厩役〔strator〕のウェナンティウスと、その姉妹バトラキアとのあいだで、暴力の件が論じられたとき、被告たちから軽率な上訴がなされた。属州の審理官が、代官〔vicarius。管区を治め、長官の職務を代わりに執る官〕の権限に書簡を送ったうえで、引き受けた審理を保持したからである。
Epistolarum libri decem 10.58.3
Tunc auditorii sacri judex, rectoris affatu super appellatione est consultus, et praejudicialem mulctam statuit provocationibus inferendam, et ipsum quaesitorem crimini dedit, cum exsecutione vindictae.
PL 18, 387Dそこで聖なる聴訟院〔auditorium sacrum〕の裁判官が、統治者の申し出によって上訴について諮問され、上訴人たちが払うべき予備の罰金を定め、審理官その者を、処罰の執行を伴う罪状に付した。
Epistolarum libri decem 10.58.4
Post haec obreptionibus partium nonnulla gesta sunt, ut judicatio consummata traheretur. Nam et vir spectabilis decessor meus, cum mulctam didicisset exactam, quam decreto sacri auditorii appellatio praejudicialis agnoverat, statuit causam criminis ad se debere transferri.
PL 18, 387Dその後、当事者たちの欺瞞的な手立てにより、完結した判決が引き延ばされるようにと、いくつかの事が行われた。実に、私の前任者である貴顕の人も、予備の上訴が聖なる聴訟院の決定で認めた罰金が徴収されたと知って、罪状の件は自分に移されるべきだと定めた。
Epistolarum libri decem 10.58.5
Et ego idem secutus, partes in examen accivi. Sed cum et tempus reparationis esset emensum, et poenam provocationis aut exspectaret aut sumpsisset aerarium, violentiae quoque causam Venantii ac Batrachiae professio, ac quorumdam capitalis damnatio terminasset; pronuntiavi cognitionem sacri esse judicii, et Venantium, quem V. C. et illustris officiorum magister jusserat exhiberi, censui agenti in rebus Decentio, quo prosequente venerat, esse reddendum.
PL 18, 387D私も同じ道をたどって、当事者たちを審理に召喚した。しかし回復の期限が過ぎ、国庫は上訴の刑罰を待っているか、すでに取っており、暴力の件もウェナンティウスとバトラキアの申告と数人の死刑判決によって終わっていたので、私は、審理は聖なる裁判に属すると宣した。そして、いとも高名な顕貴の官房長官が出頭させるよう命じたウェナンティウスは、彼を随行して来た皇帝の使者デケンティウスに返されるべきだと判じた。
Epistolarum libri decem 10.58.6
Sed cum Venantii stratoris illicitam usurpatamque militiam Marcellus arguerat: quod decurionum ascriptus albo, ut gesta docuerunt, adversum leges ad palatina castra transisset, non debui objecta reticere, ut in ea re, quae modum mei egrediebatur examinis, aeternitas vestra ipsis legibus quas tuetur augustior judicaret.
PL 18, 388Aしかし、マルケッルスが、厩役ウェナンティウスの許されない、不法に奪われた軍務を告発していたとき――記録の示すとおり、都市参事会員名簿に登録された者が、法に反して宮廷の陣営へ移ったとして――私は、持ち出された事柄を黙しているべきではなかった。私の審理の範囲を越えるこの件において、あなたの永遠性が、自らが守る法そのものよりもいっそう尊い者として、裁くようにするためである。