Epistolarum libri decem 10.52.1
Difficile est ut bona causa sit, cujus actio in jus alterius desperatione transfertur. Id adeo res probavit, D. imperator.
PL 18, 382D絶望のゆえに訴権が他人の権利へと移される訴えが、正しい訴えであることは難しい。事実がこれをよく証した、主なる〔D. は domine の略。敬称〕皇帝よ。
Epistolarum libri decem 10.52.2
Nam Theodorus, ut asseruit, ex pectore ab Anania quadam in re sua procurator creatus, jampridem clarissimo atque emendatissimo viro Cuprasio urbanis tribunalibus praesidente, Flavianum quemdam denuntiata lite pulsavit: sed diem legitimum causae lapsus excessit.
PL 18, 382Dというのも、テオドルスは、自ら主張したところでは、アナニアなる者から、その者の財産について口頭で〔ex pectore。正式の委任状によらず口頭で、の意と取った〕代理人に任ぜられ、かつていとも高名にして非のうちどころのない人クプラシウスが都の法廷を主宰していたとき、あるフラウィアヌスなる者に訴訟を通告して訴えたが、過って訴えの法定の期日を過ぎてしまった。
Epistolarum libri decem 10.52.3
Longo intervallo petita a me reparatio, cum partes ad necessarium contraxisset examen, post multas allegationes, quas judicia ut invalidas respuerunt, orta praescriptio est, quae assereret novari tempora possessore mortuo debuisse.
PL 18, 382D長い間を置いて私に〔期日の〕回復が求められ、その申し立てが当事者たちを必要な審理へ呼び集めると、裁判所が無効として退けた多くの主張のあとに、抗弁が起こった。それは、占有者が死んだのだから期限が更新されるべきであった、と主張するものだった。
Epistolarum libri decem 10.52.4
Nam constabat non modo Flavianum, qui propositam legibus quaestionem primus exceperat, sed etiam successorem ejus finem fecisse vivendi. Ad hoc praemissa est lectio, veluti probatur indiciis, novationem tantum petitoris haeredi esse decretam.
PL 18, 382Dというのも、法に基づいて提起された訴えを最初に受けて立ったフラウィアヌスだけでなく、その後継者も生を終えていたことは明らかであったからである。これに対して、証拠によって示されるとおりとして、更新は請求者の相続人にだけ定められている、という〔法の〕朗読が先に持ち出された。
Epistolarum libri decem 10.52.5
Quod verbo quidem assertum, sed sanctionibus non probatum, contrariae legis recitatione compressum est.
PL 18, 383Aこれは口で主張されたにすぎず、法令によって証明されなかったので、反対の法の朗読によって押さえ込まれた。
Epistolarum libri decem 10.52.6
Secutus igitur scita manifesta et nullis principum vacuata responsis, cessare processum negotii judicavi: cum lis alteri denuntiata, aliam personam temporibus exactis tenere non posset. Tunc oblatis provocationis etiam novationis libellis, suspensa sententia.
PL 18, 383Aそこで私は、明白で、君主たちのいかなる勅答によっても空しくされていない法令に従い、事の手続きは停止すると判断した。ある者に通告された訴訟は、期限が過ぎたのち別の人物を拘束できないからである。そこで、上訴と更新の訴状が提出されたので、判決は保留された。
Epistolarum libri decem 10.52.7
Cujus meritum perennitas vestra lectis gestis ac refutatoriis cohaerentibus aestimabit. Ego in referendo prolixus esse non debui, cum pene in ipso actionum vestibulo repulsa legibus causa constiterit.
PL 18, 383Aその価値を、あなたの永続性〔vos。一人の相手への敬意の複数〕は、記録と、添えられた反駁書とを読んで評価するであろう。私は上申の中で冗長であるべきでなかった。訴えは、訴訟のほとんど入口で、法によって退けられたのだから。