ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 15 › Expositio in Psalmum CXVIII

Sermo VIII. Heth, Caput XXV 第8説教(ヘト) 第XXV章

Ambrose of Milan · Expositio in Psalmum CXVIII · PL 15, 1304C · 5 sectiones

Expositio in Psalmum CXVIII 8.25.1

1

Est ergo justa misericordia, sed est etiam injusta misericordia (23, quaest. 4, cap. Est injusta) . Denique in Lege scriptum est de quodam: Non misereberis illius (Deut. XIX, 13) .

PL 15, 1304C

それゆえ、正しい慈しみがあるが、正しくない慈しみもある(『教令集』第2部第23事例第4問題「Est injusta」法文)〔グラティアヌス『教令集』の箇所を示す引照で、ミーニュが本文に刷ったまま写す〕。実に、律法には、ある者について書かれている。「汝は彼を憐れむな」(申命記19:13)。

Expositio in Psalmum CXVIII 8.25.2

2

Et in libris Regnorum legis quia Saul propterea contraxit offensam, quia miseratus est Agag hostium regem, quem prohibuerat sententia divina servari (I Reg. XV, 9) .

PL 15, 1304C

また、『列王記』〔ウルガタの数え方〕に、あなたはこう読む。サウルが咎を負ったのは、神の判決が生かしておくことを禁じていたアガグという敵の王を憐れんだためであった(サムエル記上15:9)。

Expositio in Psalmum CXVIII 8.25.3

3

Ut si quis latronis filiis deprecantibus motus, et lacrymis conjugis ejus inflexus, absolvendum putet, cui adhuc latrocinandi aspiret affectus: nonne innocentes tradet exitio, qui multorum liberat exitia cogitantem?

PL 15, 1304C

たとえば、ある者が、盗賊の子らの懇願に動かされ、その妻の涙にほだされて、なお強盗を働こうとする心を抱く者を釈放すべきだと考えるなら、多くの者の滅びをたくらむ者を釈放することで、無実の者たちを滅びに引き渡すことにならないか。

Expositio in Psalmum CXVIII 8.25.4

4

Certe si gladium reprimit, vincula dissolvit, cur laxat exsilio? Cur latrocinandi qua potest clementiore via non eripit facultatem, qui voluntatem extorquere non potuit?

PL 15, 1304D

確かに、剣を抑え、縄目を解くとしても、なぜ追放まで免じるのか〔cur laxat exsilio は「なぜ追放からも放つのか」と取った〕。意志を奪い取ることができなかったのなら、なぜ、できるかぎり穏やかな道によって、強盗を働く能力を取り上げないのか。

Expositio in Psalmum CXVIII 8.25.5

5

Deinde inter duos, hoc est, accusatorem, et reum pari periculo de capite decernentes, alterum si non probasset, alterum si esset ab accusatore convictus, non id quod justitiae est, judex sequatur; sed dum miseretur rei, damnet probantem: aut dum accusatori favet qui probare non possit, addicat innoxium. Non potest igitur haec dici justa misericordia.

PL 15, 1305A

さらに、告発者と被告という二人、すなわち一方は立証できなければ、他方は告発者に罪を証明されれば、等しく首をかけて争う二人の間で、裁判官が正義に属することに従わず、被告を憐れんで立証した者を断罪し、あるいは立証できない告発者に肩入れして罪の無い者を〔有罪と〕宣告するとしよう〔告発者は立証できなければ、被告は有罪とされれば、ともに死罪に問われることを言う〕。それゆえ、これは正しい慈しみとは言えない。