ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 15 › Expositio in Psalmum CXVIII

Sermo XVI. Ain, Caput XLI 第16説教(アイン) 第XLI章

Ambrose of Milan · Expositio in Psalmum CXVIII · PL 15, 1438A · 3 sectiones

Expositio in Psalmum CXVIII 16.41.1

1

Diximus continentiam sensus, nunc de topazio lapide exprimamus historiam. De quo invenimus scriptum in historia Xenocratis, qui scripsit quasi lithosnomon, nasci eum vel inveniri circa Thebaidis civitatem alabastrum vel topazion, ut aliqui putant; unde et nominatus est ab eo in quo gigneretur loco.

PL 15, 1438A

我々は意味の内容を述べた。次に、トパーズの石について、その由来を述べよう。これについては、クセノクラテスの記述に書かれているのを我々は見いだす。彼は、石について論じた書のようなもの〔底本は lithosnomon。ミーニュの脚注は、一部の写本が lithognomon(石の目利き)と読み、捨てがたい読みとする。石について論じた書の意と取った〕を書いた人で、この石はテーバイスの町アラバストロン、あるいは一部の人々が考えるようにトパジオン〔alabastrum, topazion を町の名と取った〕の近くで生まれ、あるいは見いだされるという。それゆえ、この石は、それが生じる場所の名にちなんで名づけられたのである。

Expositio in Psalmum CXVIII 16.41.2

2

Sunt autem qui putaverint insulam nuncupari Topazion ad quam appulsos Troglodytas: orta subito commotione maritima, eo quod navium usum non haberent, regredi nequivisse.

PL 15, 1438B

しかし、島が「トパジオン」と呼ばれるのだと考えた者たちもいる。そこへ穴居人たちが漂着し、にわかに海が荒れて、船を使う手だてがなかったため、戻ることができなかったという。

Expositio in Psalmum CXVIII 16.41.3

3

Deinde plurimo immorantes tempore, in insula invenisse lapidem, et delectatos colore ejus repetisse domum, et Arabis negotiatoribus advenientibus vendidisse: ab illis emisse Philonem, et ad matrem Ptolomaei secundi, cui nomen erat Berenice, ab ipso esse perlatum: illam autem quamvis regalibus ornamentis abundaret; supra modum tamen colore ejus stupefactam elaborasse ut diutius species tam pretiosi lapidis non lateret: ideoque studio ejus quaesitum lapidem, in usus frequentiores venisse.

PL 15, 1438B

そこでかなり長い間とどまるうちに、島で石を見つけ、その色を喜んで家に戻り、やって来たアラビアの商人たちに売った。ピロンがその者たちから買い、プトレマイオス二世の母ベレニケのもとに自らそれを持って行った。彼女は王家の飾りに満ちていたが、それでもこの石の色に度を越して驚嘆し、これほど貴い石の姿がこれ以上隠れていないよう努めた。そのため、彼女の熱意によって石が探し求められ、より頻繁に使われるようになった、という。