ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 15 › Expositio in Psalmum CXVIII

Sermo XII. Lamed, Caput XXVIII 第12説教(ラメド) 第XXVIII章

Ambrose of Milan · Expositio in Psalmum CXVIII · PL 15, 1370C · 8 sectiones

Expositio in Psalmum CXVIII 12.28.1

1

(Vers. 92.) Sequitur versus quartus: Nisi quia Lex tua meditatio mea est, tunc forsitan periissem in humilitate mea. Lucebat Propheta ut dies, cui meditatio Lex erat; etenim oleum luminis accipiebat ex Lege.

PL 15, 1370C

(第92節)第四の節が続く。「もし汝の律法が私の思い巡らしでなかったなら、私はそのとき、おそらく私の卑しめの中で滅びていたであろう」。預言者は日のように輝いていた。彼にとって思い巡らしとは律法であった。実際、彼は光の油を律法から受けていたのである。

Expositio in Psalmum CXVIII 12.28.2

2

Denique ne corpore mortis lux diei posset exstingui, ambulabat in Lege, ideo ambulabat in lumine. Alioquin, inquit, periissem in humilitate mea.

PL 15, 1370C

実に、死の体によって日の光が消されることのないように、彼は律法のうちを歩んでいた。だから光のうちを歩んでいた。「そうでなければ、私は私の卑しめの中で滅びていた」と彼は言う。

Expositio in Psalmum CXVIII 12.28.3

3

Humilitas non semper virtutis est, sed etiam afflictionis; hoc est, non semper voluntaria, sed quae etiam ex necessitate suscipitur, quando aliqua afflictione tentamur. Alioquin nemo perit in humilitate, quae magis servare consuevit.

PL 15, 1370C

卑しめ〔humilitas。徳としての「へりくだり」と、苦難による「卑しめ」の両方を言う。引用の訳語に合わせて「卑しめ」で通した〕は常に徳に属するのではなく、苦難にも属する。すなわち、常に自発的なのではなく、何らかの苦難によって試みられるときには、必要に迫られて受けるものでもある。そうでなければ、卑しめの中で滅びる者はいない。卑しめはむしろ〔人を〕守るのが常だからである。

Expositio in Psalmum CXVIII 12.28.4

4

Ergo quando in afflictionis tempore sumus, et quatimur adversis, meditatio nobis in lege sit; ne imparatos procella tentationis affligat. Athleta nisi exercitio palaestrae prius fuerit assuefactus, non audet subire certamen.

PL 15, 1370C

それゆえ我々が苦難の時にいて、逆境に揺さぶられるとき、律法の中での思い巡らしが我々にあるように。備えのない者を試みの嵐が苦しめることのないためである。競技者は、まず競技場の鍛錬に慣れていなければ、試合に臨むことを敢えてしない。

Expositio in Psalmum CXVIII 12.28.5

5

Ungamus igitur oleo lectionis nostrae mentis lacertos. Sit nobis tota die ac nocte exercitii usus in quadam coelestium Scripturarum palaestra, artusque animorum nostrorum salubris spiritalium ferculorum esca confirmet; ut cum adversarius assistere coeperit, et pulvere nos suae tentationis asperserit, stemus intrepidi, nitamur non ut in incertum, nec ut aera caedentes.

PL 15, 1370D

それゆえ我々は、自らの読書の油で、精神の腕に油を塗ろう。昼も夜も一日中、天の聖書という競技場での鍛錬の習練が我々にあるように。霊の食物という健全な糧が、我々の魂の四肢を強めるように。それは、敵対者が立ち向かい始め、自らの誘惑の塵を我々に浴びせるときに、我々が恐れずに立ち、不確かなものに向かうようにでも、空を打つようにでもなく、力を尽くすためである。

Expositio in Psalmum CXVIII 12.28.6

6

Melius percutimus verberati, si percutienti maxillam alteram praebeamus, si vindictam non requiramus: sed ei qui dixit: Mihi vindictam, et ego retribuam (Rom. XII, 19) , causam vindictae integram reservemus.

PL 15, 1370D

我々は、打たれても、打つ者に他の頬を差し出し、復讐を求めないなら、いっそうよく打ち返す。むしろ「復讐は私のもの、私が報いる」(ローマ12:19)と言った者に、復讐の訴えを手つかずのまま取っておくのである。

Expositio in Psalmum CXVIII 12.28.7

7

Caedimus aerias potestates, si nos ipsos castigare noverimus. Castigabat carnem suam Paulus, ut adversarios verberaret: et servituti redigebat corpus suum, ut dominaretur inimicis (I Cor. IX, 27) .

PL 15, 1371A

我々は、自らを懲らしめることを心得るなら、空中の諸力を打つ。パウロは自らの肉を懲らしめて、敵対者たちを打った。自らの体を隷属させたのは、敵に君臨するためであった(一コリント9:27)。

Expositio in Psalmum CXVIII 12.28.8

8

Exerceamur igitur indefesso meditationis usu, exerceamur ante certamen; ut simus certamini semper parati: et cum frequentior adversarii ictus ingruerit nunc inopia, nunc rapina, nunc orbitate, nunc corporis aegritudine, nunc moerore animi, nunc terrore mortis, et acerbitate poenarum; dicat unusquisque nostrum, qui potuerit sustinere ac perpeti: Nisi quia lex tua meditatio mea est, tunc forsitan periissem in humilitate mea.

PL 15, 1371A

それゆえ我々は、倦まずに思い巡らしを習い、競技の前に鍛錬しよう。常に競技の備えができているために。そして、敵対者の打撃がいっそう頻繁に襲いかかるとき、あるときは窮乏、あるときは略奪、あるときは子を失うこと、あるときは体の病、あるときは心の悲しみ、あるときは死の恐怖、また刑罰の苛酷さによって襲われても、持ちこたえ耐えることのできた者は、我々のうちの誰もが言うがよい。「もし汝の律法が私の思い巡らしでなかったなら、私はそのとき、おそらく私の卑しめの中で滅びていたであろう」。