ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 15 › Expositio in Psalmum CXVIII

Sermo IV. Daleth, Caput XIII 第4説教(ダレト) 第XIII章

Ambrose of Milan · Expositio in Psalmum CXVIII · PL 15, 1245A · 4 sectiones

Expositio in Psalmum CXVIII 4.13.1

1

Graecus ἀδολεσχησῷ posuit: quod dicit Latinus, hallucinabor. In quo videtur esse aliqua sermonis offensio secundum vulgarem consuetudinem; quia ἀδολεσχῆσαι vulgo aestimatur, vel hallucinari, vel plus quam oportet aliquid loqui, et superfluum videri, quod audienti fastidio est: et videtur esse praeter ordinem, cum ordo rerum videatur afferre fastidium; ut si causam velis enarrare aliquam, et ordinem serves, auditor autem ad rerum festinet exitum, superiora fastidit.

PL 15, 1245A

ギリシア語の本は「私は思いめぐらそう」(アドレスケソー)〔ギリシア語〕と置いた。ラテン語の訳ではこれを「私はとりとめなく思いめぐらそう」と言う。この語には、世間の慣用に従えば、ある種の言葉の躓きがあると見える。「思いめぐらす」(アドレスケサイ)〔ギリシア語〕は世間では、とりとめなく思いめぐらすこと、あるいは必要以上に何かを語ることと解され、聞く者にとってうるさい余計なことと見えるからである。そして、事の順序が倦怠をもたらすように見える場合には、順序を外れたものとも見える。たとえば、ある訴訟を物語ろうとして順序を守っても、聞き手は事の結末を急ぎ、前のことをうるさがる、というふうにである。

Expositio in Psalmum CXVIII 4.13.2

2

Sed non potest plene instrui, nisi qui ordine sui cuncta cognoverit. Inde non solum factum deprehenditur, sed etiam facti pondus, et facientis affectus.

PL 15, 1245B

しかし、すべてを順序に従って知った者でなければ、十分に教えられることはできない。そこからは、行為だけでなく、行為の重み、行う者の心情も見て取られる。

Expositio in Psalmum CXVIII 4.13.3

3

Ideoque David quasi bonus sui judex atque arbiter, prope usque ad fastidium vult doceri, et vel superfluo immorari tempore, quam necessarium ordinem praeterire; ἀδολεσχία enim vel hallucinatio videtur longa quaedam esse meditatio, et morosa quaedam mentis intentio: a quo non longe abest exercitium, vel animi, vel corporis.

PL 15, 1245B

それゆえダビデは、自分自身のよき裁き手、裁定者として、うるさいと思われるほどまでに教えられることを望み、必要な順序を飛ばすよりも、余計な時間をかけてとどまることを望む。「思いめぐらし」(アドレスキア)〔ギリシア語〕、すなわち「とりとめなく思いめぐらすこと」とは、長い黙想、心のうるさいほどの集中と見えるからである。心の、あるいは体の鍛錬は、そこから遠くない。

Expositio in Psalmum CXVIII 4.13.4

4

Nam ut ille qui exercet membra sua palaestra, diutius exercet, ut roboret: ita qui exercet mentem in Scripturis divinis, vel in consiliis, diutius exercere debet.

PL 15, 1245C

体を闘技場で鍛える者が、強くなるために長く鍛えるように、心を聖書や計らいの中で鍛える者も、長く鍛えねばならない。