Expositio in Psalmum CXVIII 14.20.1
Potest et ipse hoc ex sua persona per os David locutus dixisse: Humiliatus sum nimis, qui dixit in Evangelio: Venite ad me, omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego vos reficiam.
PL 15, 1398A福音書で「労する者、重荷を負わされた者は皆、私のもとに来よ。私は汝らを休ませよう」と言った彼自身もまた、自らの人格から、ダビデの口を通して、「私は甚だしく低くされた」と語りえたであろう。
Expositio in Psalmum CXVIII 14.20.2
Tollite jugum meum super vos, et discite a me, quia mitis sum, et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris (Matth. XI, 28 et 29) . Discamus ergo ab eo, qui docere nos voluit quod proficeret ad salutem, et nobis dicit: Discite a me.
PL 15, 1398A「私の軛を汝らの上に負い、私から学べ。私は柔和で、心の低い者だからである。そうすれば汝らは、魂に安らぎを見いだすであろう」(マタイ11:28–29)。それゆえ我々は、救いに益することを我々に教えようとした彼から学ぼう。彼は我々に言う。「私から学べ」。
Expositio in Psalmum CXVIII 14.20.3
Non est mediocre quod dicit, Discite: et addidit: A me discite. Non facile potest quisquam humilitatem docere inflatus: quamvis sit humana praeditus sapientia; mens tamen inflatur, quam superbia carnis extollit.
PL 15, 1398B「学べ」と彼が言うのは並々のことではない。そのうえ「私から学べ」と付け加えた。思い上がった者は、人間の知恵を備えていても、謙遜を教えることは容易にできない。肉の高ぶりが持ち上げる精神は、なおも膨れ上がるからである。
Expositio in Psalmum CXVIII 14.20.4
Et qui paupertate contentus est, non est contentus injuria: et qui potest ferre verberum poenas, exagitatur verborum contumeliis: et qui potest administrationes contemnere, dolet sibi aliquem honorificentia esse praelatum.
PL 15, 1398B貧しさに甘んじる者が、侮辱には甘んじない。鞭打ちの刑罰に耐えうる者が、言葉による辱めに苦しめられる。役職を軽んじうる者が、誰かが自分より重んじられて名誉を得たと知れば、心を痛める。
Expositio in Psalmum CXVIII 14.20.5
Grande est in omnibus humilitatis tenere mensuras. Superbia hominem prima dejecit. Dum plus volumus, etiam quod minus est solemus amittere. Bona humilitas, quae nihil appetendo, totum quod contemnit, adipiscitur.
PL 15, 1398Bすべてにおいて謙遜の限度を守るのは大きなことである。高ぶりが最初に人間を突き落とした。我々は多くを望むうちに、より少ないものまで失うのが常である。何も求めないことによって、軽んじるもののすべてを手に入れる謙遜は善い。
Expositio in Psalmum CXVIII 14.20.6
Ipse Dominus Jesus se humiliavit; ut nos elevaret: et humiliavit se usque ad crucem, Propter quod exaltavit, inquit, illum Deus . . . . ut in nomine ejus omne genu flectatur (Philip. II, 9 et 10) . Quanta fecit Dominus audeo dicere, et non flexi ei genu?
PL 15, 1398C主イエス自身が自らを低くした。我々を引き上げるためである。そして十字架に至るまで自らを低くした。「それゆえ、神は彼を高く上げた……その名においてすべての膝が屈められるためである」と彼は言う(フィリピ2:9–10)。主がどれほど大きなことをなしたかを――あえて言うが――、それでも私は彼に膝を屈めなかった〔この文の句読は定かでない。次の節の「だが……膝を屈めた」と対になるので、末尾を反語でなく事実の告白と取った〕。
Expositio in Psalmum CXVIII 14.20.7
Sed flexi ei postquam se humiliavit. Sic enim, hoc est, per humilitatem, per crucem sibi Ecclesiam congregavit.
PL 15, 1398Cいや、私は、彼が自らを低くしたのちに、彼に膝を屈めた。実際、彼はこのように、すなわち謙遜によって、十字架によって、教会を自らのもとに集めたからである。