ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 15 › Expositio in Psalmum CXVIII

Sermo XI. Caph, Caput III 第11説教(カフ) 第III章

Ambrose of Milan · Expositio in Psalmum CXVIII · PL 15, 1348D · 9 sectiones

Expositio in Psalmum CXVIII 11.3.1

1

(Vers. 81.) Ideoque tamquam curvatus multo amplius anima ac mente, quam corpore exorsus est David, dicens: Defecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi.

PL 15, 1348D

(第81節)それゆえダビデは、体よりもはるかに魂と精神においてかがめられた者のように、語り始めて言った。「私の魂は汝の救いを求めて衰え果てた。汝の言葉に私は望みを置いた」。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.3.2

2

Non usitatus sermo nos capiat; ut tamquam corporeae fatigationis defectionem hujusmodi judicemus. Neque enim hoc solum dixit: Defecit anima mea; sed: Defecit in salutare tuum.

PL 15, 1348D

ありふれた言い方に我々が捕らわれて、このような衰え果てることを体の疲労の衰えと判断してはならない。彼は「私の魂は衰え果てた」とだけ言ったのではなく、「汝の救いを求めて衰え果てた」と言ったからである。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.3.3

3

Itaque ut de usu capiamus exemplum, si verbi gratia, dicamus: Defecit ille in illam, videtur exprimi hoc verbo, quod totus in mulieris desiderium cupiditate transierit.

PL 15, 1348D

そこで、普段の用法から例を取るために、たとえば「あの男は彼女を求めて衰え果てた」と言うとしよう。この言い方は、その男が欲望のあまり、まるごと女への思いの中へ移ってしまったことを表すと見える。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.3.4

4

Et quidquid est quod vehementer expetimus, nisi ejus maturiorem habeamus effectum, id nos videtur longa quadam intensione lassare.

PL 15, 1349A

我々が激しく求めるものは何であれ、その成就がもっと早く得られないなら、長く張りつめた思いによって我々を疲れさせると見える。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.3.5

5

Amor impatiens die nocteque meretricias fores pulsans, si diutius potiendi desideria differantur, ipsa deficit exspectatione, dum sperat: in quo utique non finis amoris, sed incrementum est.

PL 15, 1349A

待ちきれぬ愛は、昼も夜も遊女の戸口を叩き、手に入れたいという望みがさらに引き延ばされるなら、待ち望みつつ、その待つことによって自ら衰え果てる。ここにあるのは愛の終わりではなく、むしろ愛の増し加わりである。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.3.6

6

Et quidquid est desiderabile, si non contingat desideranti, deficit in illud, et quasi ipsam deponit animam qui desiderat.

PL 15, 1349A

望ましいものは何であれ、望む者に与えられないなら、その者はそれを求めて衰え果て、望む者は、いわば魂そのものを投げ出すかのようになる。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.3.7

7

Si tamen spes propior assurgat, dat vires spes proxima: si autem absentia sit dilecti, eo ipso quod absentem desiderat, qui concupivit, animae suae patitur defectionem. Itaque quanto longius est istud quod desideratur, tanto magis deficit qui desiderat.

PL 15, 1349A

しかし、望みがより近くに立ち上がれば、近づいた望みは力を与える。ところが愛する者が不在であれば、不在の者を望むというそのことのゆえに、恋い焦がれた者は、自分の魂が衰え果てることを被る。したがって、望まれるものが遠いほど、望む者はいっそう衰え果てる。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.3.8

8

Id est ergo deficere; unumquemque in id totis studiis migrare quod diligat. Illud cogitat, illi adhaeret, illud personat, quod receperit diligendum, in id quadam animae defectione transfunditur; ut si mater filii exspectet praesentiam, quemadmodum exspectabat Tobiae uxor filium peregrinantem, deficiens a desiderio, et in angustiis constituta, et tamquam resoluta viribus (Tob. X, 3 et seq.) .

PL 15, 1349A

こうして衰え果てるとは、人が全力を挙げて、愛するもののうちへ移り行くことである。愛すべきものとして受け入れたものを思い、それに結びつき、それを語り立て、魂のある種の衰え果てによって、そのものの中へ注ぎ込まれる。たとえば、母が子の到来を待つ場合のようにである。トビアの妻〔『トビト記』のトビトの妻〕が旅に出た子を待っていたとき、彼女は望みのあまり衰え果て、苦悩のうちに置かれ、いわば力が抜けて解けたようになっていた(トビト記10:3以下)。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.3.9

9

Quid enim aliud nisi defectum quemdam ejus verba significant? Sed quo magis lassatur affectus, eo amplius amor crescit: et quo diutius abest qui desideratur, eo exspectantis desideria majore quadam vi amoris ignescunt. Caro deficit, sed cupiditas alitur et augetur.

PL 15, 1349B

その言葉は、ある種の衰え果てのほかに何を意味しているだろうか。しかし思いが疲れるほど、愛はますます増し、望まれる者が長く不在であるほど、待つ者の望みは、愛のいっそう大きな力によって燃え上がる。肉は衰え果てるが、欲求は養われ、増大する。