ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 15 › Expositio in Psalmum CXVIII

Sermo I. Aleph, Caput II 第1説教(アレフ) 第II章

Ambrose of Milan · Expositio in Psalmum CXVIII · PL 15, 1199B · 9 sectiones

Expositio in Psalmum CXVIII 1.2.1

1

(Vers. 1, 2.) Beati immaculati, inquit, in via, qui ambulant in lege Domini. Beati qui scrutantur testimonia ejus: in toto corde exquirunt eum. Quam pulcher ordo, quam plenus doctrinae et gratiae!

PL 15, 1199B

(第1–2節)「幸いだ、道において汚れの無い者たち、主の律法のうちを歩む者たちは。幸いだ、その証しを探り求める者たちは。心を尽くして彼を尋ね求める」と言う。何と美しい順序であろう。何と教えと恩寵に満ちていることか。

Expositio in Psalmum CXVIII 1.2.2

2

Non prius, qui scrutatur testimonia ejus, dixit (potuit enim convenire secundum litteram), sed prius: Beati immaculati in via. Ante enim vita quam doctrina quaerenda est. Vita enim bona et sine doctrina habet gratiam: doctrina sine vita integritatem non habet.

PL 15, 1199C

「その証しを探り求める者」を先に言ったのではなく(文字の上ではそれでも合っただろう〔どちらの節もアレフという文字で始まるので、の意〕)、先に「幸いだ、道において汚れの無い者たち」と言った。生き方は教えよりも先に求めるべきだからである。善い生き方は教えがなくとも好ましさをもつが、教えは生き方がなければ全きものとならない。

Expositio in Psalmum CXVIII 1.2.3

3

In malevolam etenim animam non cadet sapientia. Ideoque ait: Quaerent me mali, et non invenient (Prov. I, 28) ; quia improbitate caecatur mentis oculus, et caligante sibi iniquitate, mysteria profunda invenire non potest.

PL 15, 1200A

悪意ある魂のうちには知恵は入り込まない。それゆえ「悪い者たちは私を尋ね求めるが、見いださない」と言う(箴言1:28)。心の目は邪悪さによって見えなくなり、不法が自分の目をくらませているので、深い奥義を見いだすことができないからである。

Expositio in Psalmum CXVIII 1.2.4

4

Primum ergo exercenda est vitae militia, corrigendi mores. Cum haec instituerimus ad cursum debitum, ut sit offensionis correctio, puritatis gratia; tunc ad studia percipiendae cognitionis veniamus suo ordine et via. Prima igitur sunt moralia, secundum mystica.

PL 15, 1200A

それゆえまず、生き方の戦いに励み、行いを正さなければならない。これらを、しかるべき行程へと整え、つまずき〔offensio〕が正され、清さの好ましさが備わったなら、そのとき我々は、知ることを求める探究へと、おのずからの順序と道に従って進むのである。したがって第一は道徳にかかわること、第二は神秘にかかわることである。

Expositio in Psalmum CXVIII 1.2.5

5

In illis vita, in his cognitio; ita ut si perfectionem requiras, nec vita sine cognitione, nec cognitio sine vita sit: utrumque adstipuletur alteri.

PL 15, 1200A

前者においては生き方が、後者においては認識が主である。したがって、完成を求めるなら、生き方なしの認識も、認識なしの生き方もない。両者は互いに支え合うのである。

Expositio in Psalmum CXVIII 1.2.6

6

Ideoque ait Scriptura: Seminate vobis ad justitiam, vindemiate ad fructum vitae, illuminate vobis lumen cognitionis (Ose. X, 12) .

PL 15, 1200A

それゆえ聖書は言う。「正義のために自分たちに種を蒔け。いのちの実のために刈り入れよ。自分たちに認識の光を照らせ」(ホセア10:12)。

Expositio in Psalmum CXVIII 1.2.7

7

Non prius illuminate, sed seminate: nec solum seminate prius ad justitiam; sed etiam vindemiate, inquit, ad fructum vitae: et sic illuminate lumen cognitionis, ut perfectio non solum consitis, sed etiam receptis fructibus approbetur.

PL 15, 1200B

先に照らせとは言わず、蒔けと言った。しかも先に正義のために蒔けと言うだけでなく、「いのちの実のために刈り入れよ」とも言い、そうして「認識の光を照らせ」と言う。完成が、植えられた実だけでなく、収められた実によっても認められるようにするためである。

Expositio in Psalmum CXVIII 1.2.8

8

In primo quoque psalmo hunc ordinem tenuit, ut in via ambulandum doceret prius, et tunc in Lege meditandum.

PL 15, 1200B

第一の詩篇においても、この順序を守った。まず道を歩むべきことを教え、そのうえで律法を思い巡らすべきことを教えたのである。

Expositio in Psalmum CXVIII 1.2.9

9

Qui enim non abiit in consilio impiorum, utique de pietatis via, et justitiae semita non recessit: meritoque in via ambulans beatus pronuntiatur; et die ac nocte meditationem Legis exercens habet gratiam beatitudinis.

PL 15, 1200B

不敬虔な者たちの謀りに歩み入らなかった者は、確かに敬虔の道と正義の小道から退かなかったのであり、道を歩む者として当然に幸いだと宣言される。昼も夜も律法の黙想に励む者は、幸いという恩寵を得る。