ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 15 › Expositio in Psalmum CXVIII

Sermo XI. Caph, Caput IV 第11説教(カフ) 第IV章

Ambrose of Milan · Expositio in Psalmum CXVIII · PL 15, 1349B · 9 sectiones

Expositio in Psalmum CXVIII 11.4.1

1

Hinc ergo colligere possumus quid sit: Defecit in salutare tuum anima mea. Etenim spiritui adhaerens anima deficit ab eo quod est anima, et fit unus spiritus: quoniam qui adhaeret Domino, unus spiritus est (I Cor. VI, 17) .

PL 15, 1349B

こうして我々は、「私の魂は汝の救いを求めて衰え果てた」とは何かを推し量ることができる。霊に結びつく魂は、魂であるところのものから衰え果て、一つの霊となるからである。「主に結びつく者は一つの霊である」(一コリント6:17)。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.4.2

2

Itaque sanctus et timens Deum, nescit aliud desiderare, nisi salutare Dei, quod est Christus Jesus.

PL 15, 1349C

それゆえ、聖なる者、神を畏れる者は、神の救い、すなわちキリスト・イエスのほか、何を望むことも知らない。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.4.3

3

Illum concupiscit, illum desiderat, in illum totis intendit viribus, illum gremio mentis fovet, illi se aperit et effundit: et hoc solum veretur, ne illum possit amittere.

PL 15, 1349C

彼を欲し、彼を望み、全力を彼に向け、精神の懐で彼を温め、彼に自らを開き、注ぎ出す。そしてただ一つのこと、すなわち彼を失いはしないかということだけを恐れる。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.4.4

4

Itaque quanto majore desiderio exercitata fuerit anima cupiens adhaerere salutari suo, tanto magis deficit. Ergo ista defectio imminutionem quidem fragilitatis, sed assumptionem virtutis operatur.

PL 15, 1349C

したがって、魂は自らの救いに結びつくことを願ってより大きな望みに駆り立てられるほど、いっそう衰え果てる。ゆえに、この衰え果ては、確かに弱さの減少をもたらすが、力の獲得をも成し遂げる。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.4.5

5

Denique ipse alibi dicens: Sitivit in te anima mea (Psal. LXII, 2) ; subjecit infra: Adhaesit anima mea post te: me suscepit dextera tua (Ibid., 9) .

PL 15, 1349C

実に、彼自身が別のところで「私の魂は汝を求めて渇いた」(詩篇62:2)と言い、そのあとで付け加えた。「私の魂は汝の後に結びついた。汝の右手が私を受け止めた」(詩篇62:9)。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.4.6

6

Qui enim sitit, cupit semper adhaerere fonti, nec aliud sibi nisi aquam expetere et contingere videtur, ut ipso pascatur affectu.

PL 15, 1349C

渇く者は、つねに泉に結びつくことを願い、水以外のものを求めることも得ることも自分には無いかのように思われ、その思いそのものによって養われるからである。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.4.7

7

Suscipiens ergo dextera animam meam, et de suo virtutem impartiens, facit eam esse quod non erat, ut dicat: Vivo autem jam non ego, vivit autem in me Christus (Galat. II, 20) . Disce autem etiam exemplo defectionem istam nimiae esse cupiditatis.

PL 15, 1349D

こうして、右手が私の魂を受け止め、自らの力を分け与えて、魂を、かつて在らなかったものに在らせるので、魂はこう言う。「生きているのは、もはや私ではない。キリストが私のうちに生きている」(ガラテヤ2:20)。また、この衰え果てが過剰な望みから生じることを、例によって学べ。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.4.8

8

Concupiscit, inquit, et deficit anima mea in atria Domini (Psal. LXXXIII, 3) . Ante concupiscens, inquit, et quasi totam se effundens in concupiscentiam, longo fune suspensa defectione dissolvitur. Denique quomodo deficiat anima in salutare Dei, Hieremias docet.

PL 15, 1349D

「私の魂は、主の庭を慕い、望み、衰え果てる」(詩篇83:3)と彼は言う。魂はまず望みつつ〔Ante concupiscens の取り方は定かでない。「まず望みつつ」と取った〕、と彼は言う、いわば全身を欲望の中へ注ぎ出し、長い綱に吊り下げられたようになって、衰え果てのうちに解け去る。実に、魂が神の救いを求めてどのように衰え果てるかは、エレミヤが教えている。

Expositio in Psalmum CXVIII 11.4.9

9

Et factum est, inquit, in corde meo ut ignis ardens, flammans in ossibus meis, et dissolutus sum undique, et ferre non possum. Hoc igitur inflammatus desiderio, ait David: Defecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi (Jerem. XX, 9) .

PL 15, 1350A

「私の心の中で、燃える火のようになり、骨の中で炎となり、私は四方から解け去り、耐えることができない」と彼は言う。こうして、この望みに燃え立たされて、ダビデは言う。「私の魂は汝の救いを求めて衰え果てた。汝の言葉に私は望みを置いた」(エレミヤ20:9)〔この引照は直前のエレミヤの言葉を指すが、底本は節の末尾に刷る〕。