ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 15 › Expositio in Psalmum CXVIII

Sermo XVII. Phe, Caput XXXIII 第17説教(ペー) 第XXXIII章

Ambrose of Milan · Expositio in Psalmum CXVIII · PL 15, 1451A · 4 sectiones

Expositio in Psalmum CXVIII 17.33.1

1

Descendit ergo David propheta; ideo de peccato gratiam retulit. Descendit in aquarum ductus, hoc est, replevit eos, et decurrentium aquarum lacrymis suis fluenta cumulavit: aut inanes et vacuos ductus solis replevit fletibus: aut quod elocutionis moralis quidam sensus ostendit, descendit in aquarum ductus, transivit eos.

PL 15, 1451A

こうして預言者ダビデは下った。それゆえ罪から恩寵を持ち帰った。水の流れへと下るとは、それらを満たしたということである。流れ下る水の流れを自分の涙で嵩増しした、あるいは、空っぽのうつろな流路を涙だけで満たしたのである。あるいは、道徳的な語り口のある意味が示すように、水の流れへと下り、それらを越えたのである。

Expositio in Psalmum CXVIII 17.33.2

2

Et possemus dicere: Transcendit eos, et supergressus est: sed minuitur vis eloquii, quo vis major affluentiae descendentis, quam ascendentis exprimitur.

PL 15, 1451B

「それらを越え、その上を超えた」と言うこともできよう。しかし、それでは言葉の力が弱まる。この言葉では、上る水よりも下る水の方が、流れ込む豊かさの大きさを表すからである。

Expositio in Psalmum CXVIII 17.33.3

3

Vide, rogo, quid de usu verba habeant, ut impetum suum sermo Propheticus non amittat; licet usus ipse scriptorum sensui servire majore decore consueverit. Diverse hoc et saepe significavit, et propemodum incrementa semper assumpsit.

PL 15, 1451B

見よ、言葉が慣用についてどういうものを持っているかを。それは、預言者の言葉がその勢いを失わないためである。もっとも、書き手たちの慣用そのものは、意味に仕えるときにこそ、より大きな品位を保つのが常ではあるが。彼はこれをさまざまに、またしばしば表し、ほとんど常に〔表現の〕増しを加えていった。

Expositio in Psalmum CXVIII 17.33.4

4

Dixit enim primo: Lavabo per singulas noctes lectum meum: lacrymis stratum meum rigabo (Psal. VI, 7) . Dixit iterum: Fuerunt mihi lacrymae meae panes (Psal. XLI, 4) . Dixit etiam: Et potum meum cum fletu miscebam (Psal. CI, 10) . Hic addidit dicens: Decursus aquarum descenderunt oculi mei.

PL 15, 1451B

彼はまず言った。「私は夜ごとに私の寝床を洗う。涙で私の敷物を潤す」(詩篇6:7)。また言った。「私の涙は私にとってパンであった」(詩篇41:4)。さらに言った。「私は私の飲み物を泣き声と混ぜていた」(詩篇101:10)。ここでは付け加えて言う。「水の流れへと私の目は下った」。