ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 15 › Expositio in Psalmum CXVIII

Sermo XVIII. Sade, Caput XXXIII 第18説教(ツァデ) 第XXXIII章

Ambrose of Milan · Expositio in Psalmum CXVIII · PL 15, 1464A · 5 sectiones

Expositio in Psalmum CXVIII 18.33.1

1

Non ergo supervacuo Christus advenit. Jam potest dicere homo: Juvenis ego sum, et despectus; qui erat ante in populo priore senex superbus. Dicit: Juvenis sum et despectus, quomodo dicit Ecclesia: Nigra sum, et decora (Cant. I, 4) .

PL 15, 1464A

それゆえキリストは無駄に来たのではない。今や人は、「私は若者であり、蔑まれている」と言うことができる。以前は先の民において、高ぶる老人であった者が。彼はこう言う。「私は若者であり、蔑まれている」。ちょうど教会がこう言うように。「私は黒いが美しい」(雅歌1:4)。

Expositio in Psalmum CXVIII 18.33.2

2

Praemisit nigram, ut augeret decorem. Sic et hic praemisit juvenem, ut augeret humilitatem. Non dixit: Nigra sum decora; ne quod nigrum est, decorum aestimaretur.

PL 15, 1464B

教会は黒さを先に述べ、美しさを引き立てた。ここでも同じく、若さを先に述べ、へりくだりを引き立てた。「私は美しく黒い」〔et を挟まずに〕とは言わなかった。黒いものが美しいと思われないためである。

Expositio in Psalmum CXVIII 18.33.3

3

Nec dixit: Juvenis sum despectus; ne juventus despicabilis putaretur; sed ait, Juvenis, et quod mireris, humilis, non superbus, dejecto propior quam tumenti.

PL 15, 1464B

また「私は蔑まれた若者である」〔et を挟まずに〕とも言わなかった。若さが卑しむべきものと思われないためである。そうではなく、「若者であり」、そして驚くべきことに「へりくだっている」、高ぶっておらず、膨れた者よりも打ち倒された者に近い、と言ったのである。

Expositio in Psalmum CXVIII 18.33.4

4

Sic et ibi: Nigra sum superiore peccato, sed decora confessione peccati, et correctionis studio, atque amore virtutis.

PL 15, 1464B

あの箇所でも同じである。「私は黒い」、先の罪のゆえに。だが「美しい」、罪の告白と、矯正への努めと、徳への愛のゆえに。

Expositio in Psalmum CXVIII 18.33.5

5

Quamvis ergo et syllaba, ut grammatici appellant, conjunctiva sit; habet tamen distinctionem qua confusio disjungitur ac separatur: ut si dicas Ambrosium Bassum intus esse, unus putatur: sin autem asseras Ambrosium et Bassum intus esse, duo utique intelliguntur.

PL 15, 1464B

それゆえ、et(そして)という音節は、文法家たちの呼ぶとおり接続のものであるが、それでも区別をもっていて、それによって混同が切り離され分けられる。たとえば、「アンブロシウス・バッススが中にいる」と言えば一人と思われるが、「アンブロシウスとバッススが中にいる」と断言すれば、確かに二人と解される。