Expositio in Psalmum CXVIII 17.24.1
(Vers. 134.) Sequitur: Libera me a calumnia hominum; ut custodiam mandata tua. Non unum genus est nostrae afflictionis; est et tentatio, est et calumnia; sed tentatio levior, calumnia gravior: siquidem tentatio potest esse calumnia, calumnia in se et tentationem habet.
PL 15, 1448A(第134節)続く。「私を人々の中傷から解き放て。私が汝の戒めを守るために」。我々の苦難は一種類ではない。試みもあり、中傷もある。しかし試みはより軽く、中傷はより重い。試みは中傷になり得るし〔底本は tentatio potest esse calumnia と刷り、ミーニュに脚注は無い。試みが中傷より軽い理由として意味が通りにくく、「試みは中傷なしにもあり得るが」の意とも読める〕、中傷はそれ自体に試みを含むからである。
Expositio in Psalmum CXVIII 17.24.2
Est et humana tentatio, quam ferre possumus; calumnia autem gravis est. Et ideo Dominus, quae sunt graviora suscepit, et calumniis appetitus silentium detulit triumphale (Matth. XXVI, 63).
PL 15, 1448A人間的な試みもあり、それは我々が耐えられるものである。しかし中傷は重い。それゆえ主は、より重いものを引き受け、中傷に襲われたときには、勝利に満ちた沈黙を示した(マタイ26:63)。
Expositio in Psalmum CXVIII 17.24.3
Calumnia autem eo gravior est, quia non solum falsa componit; verum etiam quae pie gesta sunt decolorat; ut Joseph non solum adulterii oblatione tentatus est, et invitamento herilis illecebrae (Gen., XXXIX, 10 et seq.) : verum etiam tentatus calumniis, composito, quod ipse adulterium dominae suae inferre voluisset, comprehensusque exuerit vestem; ne fraudis indicium, atque insigne criminis teneretur; cum utique amictum ideo fugiens reliquerit, ut laqueos vim inferentis, et nexus illecebrosae artis evaderet.
PL 15, 1448B中傷がより重いのは、偽りを作り上げるだけでなく、敬虔に行われたことの色を褪せさせるからである。たとえばヨセフは、姦淫の持ちかけと、主人の妻の誘惑の言い寄りによって試みられただけでなく(創世記39:10以下)、さらに中傷によっても試みられた。すなわち、彼自身が自分の女主人に姦淫を迫ろうとしたのだと作り上げられ、捕らえられて衣を脱いだのだ、と言われた〔ミーニュの脚注は、composito には「作り事」あるいは「罪状」、すなわち訴えを補って解し、一部の版が elogio を加えるのは無用とする。また ne fraudis indicium のあとには「捕らえられて逃げられなかった彼の身に」を補って読むとする〕。詐欺の証拠、罪の印を握られないようにしたのだというのである。実際には、彼は暴力を加える女の罠と、誘惑の技巧の絆を逃れるために、衣を残して逃げたのである。
Expositio in Psalmum CXVIII 17.24.4
Ipse David senserat, quod timebat. Quibus enim Saul regis calumniis laboravit! Perterritis omnibus, Allophyli impetum lusit, et singulari certamine summam belli, et totius praelii pondus excepit, virtute sua solus commune crimen refellens, et totius retorquens in hostem plebis opprobrium; et tamen quia juvenculae dixerunt: Saul triumphavit in millibus, David in decem millibus (I Reg. XVIII, 7) , gloria in invidiam versa, odio coepit urgeri.
PL 15, 1448Bダビデ自身は、恐れていたことを実感していた。サウル王の中傷にどれほど苦しめられたことか。皆が怖じ気づいたとき、彼は異民族〔ペリシテ人のこと〕の襲撃をいなし、一騎打ちによって戦争の大勢と全戦闘の重みを引き受け、自らの徳によってただ一人、共同の恥を晴らし、全民の辱めを敵に投げ返した。それでも、乙女たちが「サウルは千の中で凱旋し、ダビデは一万の中で〔凱旋した〕」(サムエル記上18:7)と言ったので、栄光は妬みに変わり、彼は憎しみに迫られ始めた。
Expositio in Psalmum CXVIII 17.24.5
Et ut de posterioribus loquamur: Susanna bene sibi conscia erat; et apud homines sibi adesse non poterat. Duo presbyteri senes falsum testimonium deferebant, numerus sacerdotum atque senectus vocem auferebant puellae; sola conscientia erat apud Deum libera. Denique hominum damnata judicio, nutu est absoluta divino (Dan. XIII, 34 et seq.) .
PL 15, 1448Cそして後の時代のことを語るなら、スザンナは自分に疚しいところがないとよく知っていたが、人々の前で自分のために立つことはできなかった。二人の年老いた長老が偽りの証言をした。祭司たちの数と老年が、乙女の声を奪った。ただ良心だけが、神のもとで自由であった。実に人々の裁きでは有罪とされたが、神の頷きによって無罪とされた(ダニエル13:34以下)。