Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 37.8.1
Serpens alit venenum, morsus noxios habet, vulnerat carnem; sed in ipso quoque ejus veneno antidotum reperies, si requiras. Denique caro ejus exuritur, cujus pulvere theriaca conficitur, qua veneni vis consuevit hebetari, ut nocere non possit.
PL 14, 1012C蛇は毒を養い、有害な咬み傷を持ち、肉を傷つける。しかしその毒そのものの中にも、あなたが探すなら、解毒剤を見いだすであろう。実際、蛇の肉は焼かれ、その粉末からテリアカ〔解毒剤〕が作られ、それによって毒の力は鈍らされ、害をなすことができなくなるのが常である。
Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 37.8.2
Non terra ergo in vitio, quae serpentem generat; sed ille qui nescit cavere serpentem. Ipse serpens potest tibi prodesse, si intelligas; immo si medici praecepta non spernas. Imitandum disce quem putas esse fugiendum.
PL 14, 1012Dそれゆえ、蛇を生む地に悪があるのではない。蛇を警戒することを知らない者にある。あなたが理解するなら、蛇そのものがあなたの役に立ち得る。いや、医者の戒めを軽んじないなら〔役に立つ〕。避けるべきだと思っているものを、見倣うべきものとして学べ。
Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 37.8.3
Estote, inquit, astuti sicut serpentes, et simplices sicut columbae (Matth. X, 16) . Serva caput tuum sicut serpens; et si laceratus toto corpore fueris, revivisces.
PL 14, 1012D「汝らは蛇のように賢く、ハトのように素直であれ」と彼は言う(マタイ10:16)。蛇のようにあなたの頭を守れ。そうすれば、全身を引き裂かれても、あなたは生き返るであろう。
Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 37.8.4
Caput tuum Christus est, quia caput ipse est viri: si servaveris fidem, etsi mortuus fueris sicut serpens, et tu resurges. Imitare serpentem, qui exteriorem suum exuit, ut renovetur interior: imitare serpentem, qui venenum suum evomit.
PL 14, 1012Dあなたの頭はキリストである。彼が人の頭だからである。もしあなたが信仰を守るなら、蛇のように死んだとしても、あなたも甦るであろう。外側のものを脱ぎ捨てて内側が新しくされる蛇を見倣え。自らの毒を吐き出す蛇を見倣え。
Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 37.8.5
Beatus et tu si cogitationes tuas malas evomas, et malitiae tuae venena deponas. Celebris sermo est, et scriptorum auctoritate robustus, serpentem aquis appropinquantem sibilo sibi feminae anguis sponsare concubitus; illam propriae consulentem saluti, ea spondere lege petitos coitus sui usus, si serpens venenum evomat; captumque obedire jussis, arma deponere, ac proprii more conventus caput ori ejus inserere; atque, ubi calescere coeperit consuetudo, seu naturae quadam violentia, seu libidinis ardore feminam stringere ora, morsusque libidinis osculis premere, atque ita caput serpentis abscindi.
PL 14, 1012Dあなたもまた、自らの悪い思いを吐き出し、自らの悪意の毒を降ろすなら幸いである。よく知られた話であり、著作者たちの権威によって裏づけられているが、蛇が水に近づき、シューという声で、雌蛇との交わりを自分に取り決めるという〔sibilo sibi … sponsare の係りは定かでない。「シューという声で、自分のために…取り決める」と取った〕。雌は自らの安全を考え、蛇が毒を吐き出すという条件で、求められた交わりを約束する。捕らえられた蛇は命令に従い、武器を置き、交わりの習いに従って頭を雌の口に差し入れる。そして習慣が熱を帯び始めると、本性のある種の激しさによってか、情欲の熱によってか、雌は口を締め、情欲の咬みつきを口づけで押さえ込み、こうして蛇の頭が切り落とされる。