Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 1.49.1
Nunc illud superesse arbitramur, quod in multorum ore versatur, qua ratione Deus, cujus sine voluntate nec passer vilissimus cadit, et apud quem capilli capitis numerati sunt, dixerit per Isaiam: Sic omnes gentes ut stillicidium de urceo, et sicut momentum staterae aestimatae sunt, et ut sputum aestimabuntur (Esai. XL, 15) .
PL 14, 947C今や、多くの者の口に上る問題が残っていると我々は考える。その意志なしには最も取るに足りないスズメさえ落ちず、その前では頭の髪の毛も数えられている神が、イザヤを通して、なぜこう言ったのか。「すべての諸国民は、水がめからしたたる一滴のように、秤のわずかな傾きのように見なされており、唾のように見なされるであろう」(イザヤ40:15)。
Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 1.49.2
Ita ergo peribunt omnes gentes sicut stillicidium de urceo, et ut sputum perit, et ad nullos usus proficit.
PL 14, 947Cそれゆえ、すべての諸国民は、水がめからしたたる一滴のように滅び、唾が失せて何の用にも立たないように、滅びるのである。
Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 1.49.3
Sed tu qui nosti quia gentes non eo usque pro nihilo habuit Deus noster, ut et Abrahae dixerit: Benedicentur in te omnes gentes (Gen. XII, 3) ; et per David locutus sit ad Filium dicens: Dabo tibi gentes haereditatem tuam (Psal. II, 8) ; et infra: Omnes gentes servient ei (Psal. LXXI, 11) ; qui legisti, quia obtulit Deus Filium suum pro omni gente, ut salvos faceret peccatores (Rom. VIII, 32) ; debes hoc loco vim divinae sententiae considerare.
PL 14, 947Dしかし、我々の神が諸国民を無とみなすまでには至らなかったと知っているあなたは、このことを考えねばならない。神はアブラハムにこう言った。「汝において、すべての諸国民は祝福されるであろう」(創世記12:3)。ダビデを通して子に向かって語り、こう言った。「私は汝に、諸国民を汝の相続分として与えよう」(詩篇2:8)。さらに先ではこう言う。「すべての諸国民が彼に仕えるであろう」(詩篇71:11)。そして、神が、罪人たちを救うために、あらゆる国民のために自分の子を差し出したと、あなたは読んだ(ローマ8:32)。あなたは、この箇所で神の宣告の力を考えねばならない。
Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 1.49.4
Contemplatione etenim creaturarum coelestium, quae multae sunt (sicut coelum quod multipliciter majus quam terra est, ut a plerisque punctum comparatione coeli terra sit aestimata), Angelorum, Archangelorum, Principatuum, Potestatum, Thronorum, Dominationum, millium, et decem millium, et innumerabilium millium; contemplatione ergo horum gentes ut stillicidium de urceo aestimatae sunt, cujus est omnis plenitudo.
PL 14, 948A実際、天の被造物を観想すれば——それらは多く、天は地よりも幾倍も大きい。そのため、多くの人々によって、天と比べれば地は一点とみなされている——天使、大天使、権天使、能天使、座天使、主天使、千の、万の、数えきれない千の者たちを観想すれば、これらを観想することによって、諸国民は水がめからしたたる一滴のように見なされたのである。それ〔水がめ〕には、あらゆる充満がある〔cujus の先行詞は定かでない。水がめと取った〕。
Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 1.49.5
Ex illa igitur plenitudine coelesti tamquam gutta cadens aestimatae sunt gentes. Quomodo enim poterant maximae videri, cum ipsa terra in qua sunt gentes, minima mundi portio sit, et omnium quae operatus est Deus, tamquam staterae exigua inclinatio gentes sint?
PL 14, 948Aそれゆえ、あの天の充満から、したたり落ちる一滴のように、諸国民は見なされたのである。実際、諸国民がいるその地そのものが世界のごく小さな一部であり、神が造ったすべてのものの中で、諸国民が秤のわずかな傾きほどのものであるとき、どうして諸国民が最大のものと見ええたであろうか。
Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 1.49.6
Simul cognosce per hanc stateram omnia Deum cum justitia condidisse, et in ipsis gentibus inesse quiddam naturaliter, in quo justitiae videretur vel exiguum esse momentum, et sputum ipsum tamquam ex universitate totius corporis interiorem existere portionem.
PL 14, 948B同時に、この秤を通して、神がすべてを正義をもって造ったこと、そして諸国民そのものの中にも、本性的に何かがあり、そこには正義のわずかな重みなりと見られうるものがあること、また唾そのものも、全体の体の全体のうちの内なる一部として存在することを、知れ。