ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › Enarrationes in XII Psalmos Davidicos

In Psalmum XXXVI, Caput LI 詩篇36篇講解 第LI章

Ambrose of Milan · Enarrationes in XII Psalmos Davidicos · PL 14, 991C · 12 sectiones

Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 36.51.1

1

(Vers. 24.) Denique etiam justus cadit interdum; sed si justus est, cum acciderit, non conturbabitur. Quod conditionis est, cadit; quod justitiae, resurgit: quoniam justum Deus non derelinquit, sed confirmat manum ejus. Qua ratione non pedem, sed manum dixit?

PL 14, 991C

(第24節)実際、義人でさえ時に倒れる。しかし義人であるなら、倒れても動転しない。人の条件に属することとしては倒れ、正義に属することとしては起き上がる。神は義人を見捨てず、その手を堅くするからである。どのような理由で、足でなく手と言ったのか。

Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 36.51.2

2

Nisi forte ea, quoniam qui cadit, non magis pede labitur, sed infirmus lubrico saepe decipitur, vel offendit in petra; hic autem justi casum intellige, id est, fortioris.

PL 14, 991C

おそらく、倒れる者は足で滑るというより、弱い者がしばしば滑りやすい所に欺かれ、あるいは岩につまずくからであろう〔non magis pede labitur, sed … の理由づけが取りにくい。このように取った〕。しかしここでは、義人、すなわちより強い者の転倒と解せよ。

Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 36.51.3

3

Denique de populo qui luctatur, si genu fixerit, vel pede lapsus fuerit, pro victo habetur; athleta qui luctandi peritiam habet, et ad coronam luctatur, etiam volens genu figit, ut vincat; et si lapsus fuerit, non excluditur; et si ab eo qui superior sit, prematur, manibus tamen se sustinens, jure decertat; nec aufertur bravium, nisi fuerit fusus in ventrem, aut distentus vinculo lacertorum.

PL 14, 991C

実際、格闘する一般の者たち〔populus。熟達した競技者(athleta)に対して言う〕については、膝をつくか、足を滑らせれば、負けとみなされる。格闘の技に熟達し、冠のために戦う競技者は、勝つために自ら膝をつくことさえあり、また滑っても排除されず、優勢な者に押さえ込まれても、手で身を支えているかぎり、正当に戦い続ける。腹ばいに投げ出されるか、腕の縛めで引き伸ばされるのでなければ、賞は奪われない。

Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 36.51.4

4

Inde oriuntur crebra certamina; quia multa et incognita plerisque sunt genera ruinarum. Nam casus eorum proprie appellantur ruina, Graece enim πτώματα nuncupantur.

PL 14, 991D

ここから頻繁に闘争が起こる。倒れ方の種類が多く、多くの人に知られていないからである。実際、彼らの転倒は固有には「崩落」と呼ばれ、ギリシア語では「プトーマタ」〔ギリシア語。「倒れること」の意〕と呼ばれる。

Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 36.51.5

5

Ergo quum stringitur et urgetur, saepe se volvit, et fit supra qui inferior habebatur, superioremque dum surgit, elidit: quod videtur Scriptura significare, cum dicit: Universum stratum versasti in infirmitate ejus (Psal. XL, 4) .

PL 14, 992A

そこで、締め上げられ押しつけられると、しばしば身を転がし、下にいたと思われた者が上になり、起き上がりながら上の者を叩きつける。聖書がこう言うとき、そのことを示していると見える。「汝は、彼の弱さのうちに、その寝床をすべて返した」(詩篇40:4)。

Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 36.51.6

6

Itaque de eo dicitur: Cum ceciderit bonus athleta, non turbabitur; plerique enim volunt teneri, quo maturius vincant, qui de arte praesumunt.

PL 14, 992A

だから彼について言われる。「善い競技者は、倒れても動転しない」。技に自信のある者の多くは、より早く勝つために、組み付かれることを望むからである。

Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 36.51.7

7

Sed etiamsi assignatus, ut ipso verbo utar, et primo et secundo fuerit, non excluditur; licet ei interdum reparare luctamen, et vincere saepe contingit, et cedere eum qui secunda contentione superavit.

PL 14, 992A

しかし、その語そのものを使えば、一度目も二度目も〔負けを〕言い渡された〔assignatus。格闘の言葉らしく、意味が定かでない。負けを言い渡されたと解した〕としても、排除されない。彼が再び組み直すことは許され、勝つことも往々にして起こり、二度目の争いで勝った者のほうが屈することもある。

Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 36.51.8

8

Ita ergo etiam justus etsi offendiculum incurrerit et ceciderit, non relinquat tamen studium devotionis et fidei, sobrietatem teneat, poenitentiam gerat, saepe se reparet.

PL 14, 992A

こうして義人もまた、つまずきに出会って倒れたとしても、献身と信仰への熱意を捨ててはならず、節度を保ち、悔い改めをなし、しばしば自らを立て直すべきである。

Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 36.51.9

9

Ideo interrogat Petrus: Si peccaverit in me frater meus, quoties remittam ei; usque septies (Matth. XVIII, 21 et 22) ? Et respondit Dominus: Non solum septies, sed etiam septuagies septies.

PL 14, 992B

だからペトロは問う。「もし兄弟が私に対して罪を犯したら、何度彼を赦そうか。七度までか」(マタイ18:21、22)。主は答えた。「七度だけではなく、七十倍の七度まで」。

Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 36.51.10

10

Ut scias autem quia athletae sumus et impellimur, et alii ruunt, et plerique eliduntur, audi dicentem: Suffulsit Dominus omnes qui ruunt, et corrigit omnes elisos (Psal. CXLIV, 14) .

PL 14, 992B

あなたが知るために言うが、我々は競技者であり、押され、ある者は崩れ落ち、多くは叩きつけられる。彼が言うのを聞け。「主は崩れ落ちるすべての者を支え、叩きつけられたすべての者を起こす」(詩篇144:14)。

Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 36.51.11

11

Unde et ipse de se dicit David, vel ille qui locutus est in Propheta: Impulsus subversus sum ut caderem; et Dominus suscepit me (Psal. CXVII, 13) ; Jesus enim non cecidit, sed impulsus est. Etenim cum ipse convertat elisos, quomodo ipse potuit elidi?

PL 14, 992B

ダビデ自身、あるいは預言者の中で語ったあの人も、自分についてこう言う。「私は押されて、倒れるほどに突き崩された。しかし主が私を受け止めた」(詩篇117:13)。イエスは倒れず、押されたのである。叩きつけられた者を立ち返らせる者自身が、どうして叩きつけられえたであろうか。

Enarrationes in XII Psalmos Davidicos 36.51.12

12

Justum autem, cum ceciderit, posse resurgere testatur Scriptura, quae dicit: Numquid qui cadit, non adjiciet ut resurgat; aut qui aversus fuerit, non revertetur? Vae iis qui avertuntur aversione impudenti, dicit Dominus (Jerem. VIII, 4 et 5) .

PL 14, 992B

義人が倒れても起き上がりうることは、聖書が証しする。「倒れる者は、さらに起き上がることをしないだろうか。背を向けた者は、立ち返らないだろうか。恥知らずな背向によって背を向ける者たちに災いあれ、と主は言う」(エレミヤ8:4、5)。