De Trinitate libri XII 8.38.1
Distinxit illum a Patre, non divisit. --Quam vero super omnia Deus et inseparabilis sit a Patre Spiritus, disce etiam hoc ipso de quo nunc agitur Apostoli dicto.
PL 10, 264C彼は子を父から区別したが、分けはしなかった。――万物の上にある神であること、そして霊において父から分かたれえないことを、汝は、いま扱っている使徒のこの言葉そのものから学ぶがよい。
De Trinitate libri XII 8.38.2
Confessus enim unum Deum patrem ex quo omnia sunt, et unum Dominum Jesum Christum per quem omnia: quaero quid diversitatis attulerit, dicens ex Deo omnia, et per Christum omnia (I Cor. VIII, 6) ?
PL 10, 265A使徒は、万物がそれから出る唯一の神である父と、万物がそれによってある唯一の主イエス・キリストとを告白した。そこで私は問う。「万物は神から」「万物はキリストによって」(一コリント8:6)と言うことで、彼は何の相違をもたらしたのか。
De Trinitate libri XII 8.38.3
Anne possit separabilis a se naturae et spiritus intelligi ex quo, et per quem omnia? Omnia enim per Filium ex nihilo substiterunt, et ad Deum ex quo omnia, ad Filium vero per quem omnia Apostolus retulit.
PL 10, 265Aそれから万物が出る者と、それによって万物がある者とが、自らから分離しうる本性と霊の者であると、理解されうるのだろうか。万物は、子によって無から存立するに至ったのであり、使徒は、万物がそれから出る者を神に、万物がそれによってある者を子に、関係づけたのである。
De Trinitate libri XII 8.38.4
Et non invenio quid differat, cum per utrumque opus sit virtutis ejusdem. Si enim ad universitatis substantiam proprium ac sufficiens creaturis esset quod ex Deo sunt; quid habuit necessitatis memorasse, quod quae ex Deo sunt, per Christum sint, nisi quod unum idem est, per Christum esse et ex Deo esse?
PL 10, 265A私は、何が異なるのかを見いだせない。両者を通して、同じ力の業があるからである。もし、被造物が神から出ていることが、宇宙の実体にとって固有で十分であるなら、神から出るものがキリストによってあると想起することに、どんな必要があっただろうか。キリストによってあることと神から出ていることとが、同一の一つのことだからでなければ。
De Trinitate libri XII 8.38.5
Sed quemadmodum Dominum et Deum utrique eorum, ut mutuum esset, adscriptum est: ita ex quo et per quem relatum ad utrumque est, et ad demonstrationem unitatis utriusque, nec ad intelligentiam singularis.
PL 10, 265Bしかし、主と神が、相互的であるように両者に帰されているのと同じように、「それから」と「それによって」も、両者の一体性を示すために両者に関係づけられているのであって、単独の者の理解のためではない。
De Trinitate libri XII 8.38.6
Non patet ad occasionem impietatis ipsius sermo, et apostolica fides non est extra praedicationis diligentiam.
PL 10, 265Bこの言葉は不敬虔の機会に開かれてはおらず、使徒の信仰は、宣べ伝えの細心さの外にあるのではない。
De Trinitate libri XII 8.38.7
His enim se verborum proprietatibus temperavit, quibus nec duos deos intelligeretur significare, neque unicum: dum et unionem detestatur, nec separat unitatem, hoc enim ex quo omnia, et per quem omnia, licet non singularem constitueret in potestate virtutis, non tamen diversum demonstraret in efficientia; cum ex quo omnia, et per quem omnia, ejusdem naturae ad id demonstraret auctorem.
PL 10, 265B実に彼は、言葉の固有性によって自らを抑え、二人の神々を意味しているとも、単独の神を意味しているとも理解されないようにした。彼は合一を忌み嫌いつつ、一体性を分けもしなかったのである。「それから万物が出る者」と「それによって万物がある者」とを、力の権力において単独のものとは立てなかったが、それでも働きにおいて異なるものとしては示さなかった。「それから万物が出る者」と「それによって万物がある者」とを、同じ本性の創造者であることを示すために述べたからである。
De Trinitate libri XII 8.38.8
Utrumque autem ejusdem naturae proprium esse declarat. Namque post illud divitiarum et sapientiae et scientiae Dei protestatum profundum, et inscrutabilium judiciorum confessam inintelligentiam (Rom., XI, 33) , et ininvestigabilium viarum demonstratam ignorationem, humanae tamen fidei usus officio, hunc honorem investigabilium et inscrutabilium coelestium sacramentorum profundo reddidit, dicens: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, ipsi gloria in saecula amen (Ibid., 36) : id nunc ad unius naturae significationem referens, quod non nisi opus unius possit esse naturae.
PL 10, 265B彼は、両者が同じ本性に固有であると宣言している。神の富と知恵と知識の深みを言明し、裁きの窮めがたさを認めて理解できないと述べ(ローマ11:33)、道の尋ねがたさを示して知りえないと述べたのちに、それでも人間の信仰の務めを用いて、この尊びを、尋ねがたく窮めがたい天の秘義の深みに帰して、こう言った。「万物は彼から、彼を通して、彼のうちにあるからである。彼に栄光が世々にあるように、アーメン」(ローマ11:36)。これは、ただ唯一の本性の業でしかありえないものを、いま唯一の本性を示す語へと関係づけているのである。