De Trinitate libri XII 11.18.1
De Christo ut homine dictum est: Unxit te, etc. --Non afferunt autem tempora vel aetates Spiritus diversitatem, ut non ipse atque idem Christus in corpore sit, qui mansit Spiritu in prophetis.
PL 10, 411C「汝に油を注いだ」などは、人としてのキリストについて語られた。――時や時代は、霊の相違をもたらさない。したがって、預言者たちの中に霊としてとどまった者と、体においてあるキリストとが、同じ一人でないということにはならない。
De Trinitate libri XII 11.18.2
Loquens enim per os sancti patriarchae David: Unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis (Psal. XLIV, 8) , non secundum sacramentum aliud, quam secundum dispensationem assumpti corporis est locutus.
PL 10, 412A〔彼は〕聖なる族長ダビデの口を通して語り、「神よ、汝の神は、汝の仲間たちにまさって歓喜の油を汝に注いだ」(詩篇44:8)と言ったとき、身に受けた体の経綸に即して語ったのであって、それ以外の秘義に即してではない。
De Trinitate libri XII 11.18.3
Nam qui nunc fratribus mandans, patrem eorum patrem suum et Deum eorum Deum suum esse, tunc quoque unctum se a Deo suo prae participibus suis loquebatur: ut dum unigenito Christo Deo Verbo particeps non est, particeps tamen ei ex ea nosceretur assumptione qua caro est.
PL 10, 412Aというのも、今、兄弟たちに、彼らの父が自分の父であり、彼らの神が自分の神であると言い付ける者は、そのときも、自分が自分の神によって、自分の仲間たちにまさって油を注がれたと語っていたのである。それは、独り子なるキリスト、神である言葉には仲間がいないが、それでも、肉である身に受けにおいて、彼に仲間があると知られるためである。
De Trinitate libri XII 11.18.4
Unctio enim illa non beatae illi et incorruptae et in natura Dei manenti nativitati profecit, sed corporis sacramento et sanctificationi hominis assumpti, Petro apostolo testante, cum ait: Convenerunt enim in veritate in civitate ista adversum sanctum tuum filium Jesum quem unxisti (Act. IV, 27) .
PL 10, 412Aその油注ぎは、幸いにして朽ちることなく、神の本性にとどまる誕生のためではなく、体の秘義と身に受けた人の聖化のためであった。使徒ペトロが証言して、こう言う。「まことに、この町に、汝が油を注いだ汝の聖なる子イエスに逆らって集まった」(使徒言行録4:27)。
De Trinitate libri XII 11.18.5
Et rursum: Vos scitis quod factum est verbum per universam Judaeam, incipiens a Galilaea post baptismum quod praedicavit Joannes, Jesum Nazaraeum, quomodo unxit illum Deus Spiritu sancto et virtute (Act. X, 37 et 38) .
PL 10, 412Bさらに、「汝らは知っている。ヨハネが宣べた洗礼の後、ガリラヤから始まってユダヤ全土に起こった言葉、すなわち、ナザレのイエスのことを、神がどのように聖なる霊と力によって油を注いだかを」(使徒言行録10:37、38)。
De Trinitate libri XII 11.18.6
Jesus ergo ungitur ad sacramentum carnis regeneratae. Et quemadmodum spiritu Dei et virtute unctus sit, non ambiguum est, tum cum adscendente eo de Jordane vox Dei patris audita est: Filius meus es tu, ego hodie genui te (Psal. II, 6) : ut per hoc testimonium sanctificatae in eo carnis, unctio spiritalis virtutis cognosceretur.
PL 10, 412Bしたがってイエスは、再生された肉の秘義のために油を注がれる。そして、彼が神の霊と力によってどのように油を注がれたかは、彼がヨルダンから上るとき、父なる神の声が聞かれたことから明らかである。「汝は私の子である、私は今日、汝を生んだ」(詩篇2:6)。この証言によって、彼のうちで聖化された肉における、霊的な力の油注ぎが知られるためである。
De Trinitate libri XII 11.18.7
19 De Verbo idem dictum nequit intelligi. Cum nulla illius sit causa. Cum unctus sit natura Deus. --Caeterum cum in principio apud Deum erat Deus Verbum, non habet ullam aut causam aut enarrationem naturae ejus unctio, quae nihil aliud quam esse in principio nuntiatur.
PL 10, 412B同じことを言葉について言ったものと理解することはできない。その油注ぎにはいかなる原因もないからである。本性において神である者が油を注がれたのだからである〔梗概の二つの cum 節の論理関係は定かでない。ここでは理由と取った〕。――しかし、初めに神のもとに神である言葉があったのだから、油注ぎは、その本性についていかなる原因も説明も持たない。その本性について告げられているのは、初めにあるということにほかならないからである。
De Trinitate libri XII 11.18.8
Neque habuit sane ungendi se per spiritum et virtutem Dei necessitatem Deus: qui Dei et Spiritus esset et Virtus. Ungitur ergo Deus a Deo suo prae consortibus suis.
PL 10, 413Aまた神である者は、神の霊と力によって自らに油を注ぐ必要をもとより持たなかった。彼自身が神の霊であり、神の力であったのだから。したがって、神が自らの神によって、自らの仲間たちにまさって油を注がれる。
De Trinitate libri XII 11.18.9
Et si ante dispensationem carnis plures ex lege sunt Christi; Christus nunc, qui prae participibus ungitur, posterior in tempore est, dum unctis participibus antefertur.
PL 10, 413Aまた、肉の経綸の前に、律法によるキリスト〔油を注がれた者〕が多くいるとしても、仲間にまさって油を注がれる今のキリストは、時においては後であり、油を注がれた仲間たちよりも先に置かれるのである。
De Trinitate libri XII 11.18.10
Denique ille prophetiae sermo posteriorem unctionem hanc, quae in tempore esset, ostendit dicens: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem; propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae consortibus tuis (Psal. XLIV, 8) .
PL 10, 413A実際、あの預言の言葉は、この油注ぎが時においてのちのものであることを示して言う。「汝は義を愛し、不義を憎んだ。それゆえ、神よ、汝の神が、汝の仲間たちにまさって歓喜の油を汝に注いだ」(詩篇44:8)。
De Trinitate libri XII 11.18.11
Consequens et posterior causa numquam refertur ut prior sit: quia meruisse aliquid, posterius est, quam esse qui possit mereri. Mereri enim ejus est, qui sibi ipsi meriti acquirendi auctor exsistat.
PL 10, 413B結果としてのちの原因が、先のものであると言われることは決してない。何かに値したということは、値することのできる者が存在することよりも後だからである。値することは、自らに功績を得る起こし手として存在する者のものだからである。
De Trinitate libri XII 11.18.12
Si igitur nativitati unigeniti Dei unctionem deputabimus, quae unctio ob meritum dilectae justitiae et perosae iniquitatis indulta sit; provectus potius per unctionem unigenitus Deus, quam genitus intelligetur: jamque per incrementa et profectus Deus consummabitur, qui non natus Deus sit, sed in Deum sit unctus ex merito; et jam per causam erit Deus Christus, et non omnis causa per Deum Christum.
PL 10, 413Bしたがって、もし我々が、愛された義と憎まれた不義に対する功績のゆえに与えられた油注ぎを、独り子なる神の誕生に帰するなら、独り子なる神は、生まれたというよりむしろ、油注ぎによって進歩したと解されることになる。そして今や、増加と進歩によって神は完成されることになる。彼は神として生まれたのではなく、功績によって神へと油を注がれたのだから。またそのとき、キリストは原因によって神となり、すべての原因が神なるキリストによるのではないことになる。
De Trinitate libri XII 11.18.13
Et ubi illud Apostoli erit: Omnia per ipsum, et in ipso, et ipse est ante omnes, et omnia ipsi constant (Coloss.I, 16 et 17)? Deus enim Dominus Jesus Christus, non ob aliqua, neque per aliqua Deus est; sed Deus natus est.
PL 10, 413Bでは、使徒のあの言葉はどこにあるのか。「万物は彼を通して、彼のうちにあり、彼は万物に先立ち、万物は彼によって成り立っている」(コロサイ1:16、17)。主イエス・キリストは神であり、何かのゆえに、何かによって神であるのではなく、神として生まれたのである。
De Trinitate libri XII 11.18.14
Et qui ex generatione Deus est, non post nativitatem in Deum per causam profecit: sed in eo, quod natus est, nibil aliud est nascendo, quam Deus est.
PL 10, 413Cそして、生成によって神である者は、誕生の後に、原因によって神へと進歩したのではない。生まれたということにおいて、生まれることによって、神である以外の何ものでもない〔底本は nibil。nihil と読む〕。
De Trinitate libri XII 11.18.15
Cum vero ungitur ex causa; non ad id, quod incremento non eget, spectat unctionis profectus, sed ad id, quod per incrementum sacramenti profectu eguit unctionis, id est, ut per unctionem sanctificatus homo noster Christus exsisteret.
PL 10, 413Cだが原因によって油を注がれるとき、油注ぎの進歩は、増加を必要としないものに関わるのではなく、秘義の増進によって油注ぎの進歩を必要としたもの、すなわち、油注ぎによって聖化された我々の人としてのキリストが存在するようになるためのものに関わる。
De Trinitate libri XII 11.18.16
Si igitur nunc quoque per prophetam servi dispensatio demonstratur, ob quam a Deo suo prae participibus ungitur; et propterea, quia justitiam dilexerit et iniquitatem oderit, ungatur: cur prophetae sermo non ad eam Christi naturam pertinebit, in qua ei sunt ex carnis assumptione participes? cum praesertim ita se prophetiae Spiritus temperaverit, ut dum Deus a Deo suo ungitur, sit ei et in dispensatione unctionis quod Deus suus est, et in natura quod Deus est.
PL 10, 413Cしたがって、今も預言者を通して、僕の経綸が示されているのであり、そのために彼は自らの神によって仲間たちにまさって油を注がれる。しかも、義を愛し不義を憎んだからという理由で油を注がれるのである。ならば、預言者の言葉が、肉を身に受けることによって彼に仲間ができたキリストの本性に関わらないのはなぜか。とりわけ、預言の霊は、神が自らの神によって油を注がれるとき、油注ぎの経綸においては彼にとって神が自らの神であり、本性においては神である者であるように、自らを調整しているというのに。
De Trinitate libri XII 11.18.17
Deus igitur ungitur: sed quaero an id, quod in principio Deus erat Verbum, unctum sit? Non utique; nam posterior Deo unctio est.
PL 10, 414Aしたがって、神が油を注がれる。だが私は問う。初めに神であった言葉である者が、油を注がれたのか。決してそうではない。油注ぎは神よりも後だからである。
De Trinitate libri XII 11.18.18
Et cum non ea Verbi nativitas, quod in principio apud Deum Deus erat, uncta sit; id in Deo necesse est ungatur, quod posterius sit in dispensatione qua Deus est. Et cum Deus a Deo suo ungitur; id ungitur, quidquid ab eo in mysterio carnis servile susceptum est.
PL 10, 414Aそして、初めに神のもとに神であった言葉の誕生は油を注がれたのではない以上、神のうちで油を注がれるのは、経綸において、彼が神であるところのものより後にあるもの〔quod posterius sit in dispensatione qua Deus est の構文は取りにくい。経綸において後に生じたものと解した〕でなければならない。そして神が自らの神によって油を注がれるとき、油を注がれるのは、肉の奥義において彼が受けた僕としてのものすべてである。