De Trinitate libri XII 2.18.1
Verbum non est solitarium. --Sed dicitur tibi ab aliquo, piscator meus: Nimium facilis et promiscuus hic fuisti; omnia per eum facta sunt non habet modum. Est ingenitus, qui factus a nemine est: est et ipse genitus ab innato.
PL 10, 62B言葉は独りではない。――しかし、私の漁師よ、ある者があなたにこう言う。あなたはここで、あまりに安易で、見境がなかった。「万物は彼によって作られた」には、限度がない。生まれざる者は、誰にも作られなかった者であり、そして彼自身も、生まれざる者から生まれた者である〔ipse は言葉を指すと取った〕、と。
De Trinitate libri XII 2.18.2
Sine exceptione sunt omnia, et nihil quod extra sit derelinquunt. Sed dum nihil ultra dicere audemus, aut forte dum dicere molimur, occurre: Et sine eo factum est nihil. Reddidisti auctorem, cum socium professus es.
PL 10, 62B例外なくすべてがあり、外にあるものを何も残さない。しかし我々が、それ以上何も言うまいとしているとき、あるいは言おうと努めているとき、割って入れ、「そして彼なしには何も作られなかった」と。あなたは、仲間を公言したことによって、源を返したのである。
De Trinitate libri XII 2.18.3
Cum enim nihil sine eo, intelligo non solum; quia alius est per quem, alius est sine quo: utroque discernitur significatio et intervenientis et agentis.
PL 10, 62C実際、「彼なしには何も」と言うとき、私は、彼「のみ」ではないと理解する〔intelligo non solum の取り方は定かでない〕。「それを通して」という者は別であり、「それなしには」という者も別であって、この二つの言い方によって、仲介する者と行う者との意味が区別されるからである。