De Trinitate libri XII 7.14.1
Filius ut natus ex Deo, Dei naturam habet. Nasci et coeptum esse non idem. --Et primum quaero, quam nativitas filii naturae novitatem potuerit inferre, ne Deus sit?
PL 10, 210B子は、神から生まれた者として、神の本性を持つ。生まれることと始まったこととは同じではない。――そして私はまず問う。子の誕生は、彼が神でないようにするどんな新しさを、本性に持ち込みえただろうか。
De Trinitate libri XII 7.14.2
Intelligentiae istud humanae sensus excludit, ut aliquid a natura originis suae nascendo diversum sit: nisi forte quod ex naturarum diversitate conceptum, novum aliquid in se (et ita sit generis utriusque, quod neutrum sit) veniat in vitam; quod in pecoribus ac bestiis usitatum est.
PL 10, 210B人間の理解は、生まれることによって、自らの起源の本性と異なるものになることを排除する。ただし、異なる本性から受胎されたものが、自らのうちに何か新しいもの(両方の類のものでありながら、どちらでもないもの)として生に入る場合は別である。それは家畜や獣にはありふれたことである。
De Trinitate libri XII 7.14.3
Sed ea ipsa novitas non inest, nisi ex connatis proprietatibus sub diversitate naturae: et diversitatem eorum nativitas non intulit, sed accepit, dum id tenet, quod ex utroque sibi unum est.
PL 10, 210Bしかし、その新しさそのものも、異なる本性のもとで生まれつき備わった固有性からでなければ生じず、誕生はそれらの相違をもたらしたのではなく、受け取ったのである。両者から自らにとって一つとなるものを保つときにである。
De Trinitate libri XII 7.14.4
Et cum haec in his corporalibus causis et passionibus ita sint; quis rogo furor est, nativitatem unigeniti Dei ad degenerem ex Deo referre naturam: cum nativitas non nisi ex proprietate naturae sit; et jam nativitas non erit, si proprietas naturae in nativitate non fuerit?
PL 10, 210Cこれらが身体的な原因と受苦においてはそうである以上、独り子なる神の誕生を、神から劣化した本性に帰すのは、いったいいかなる狂気であろうか。誕生は本性の固有性からでなければ生じず、本性の固有性が誕生にないなら、もはや誕生ではないのに。
De Trinitate libri XII 7.14.5
Hinc ille omnis aestus et furor est, ut in filio Dei non nativitas sit, sed creatio; ut non naturae suae originem subsistens teneat, sed alienam a Deo de non exstantibus sumat: quia secundum quod ait: Quod de carne nascitur, caro est; et quod de spiritus, spiritu est (Joan. III, 6) , quia Deus spiritus est, non ambiguum sit nascenti diversum atque alienum aliquid ab eo ex quo natus sit non inesse.
PL 10, 210Cここから、あの狂熱と狂気のすべてが出る。神の子においては誕生ではなく創造だとし、存立する者が自らの本性の起源を持つのではなく、神とは異質なものを、存在しないものから取るのだとする。なぜなら、「肉から生まれたものは肉であり、霊から〔底本は de spiritus, spiritu est。de spiritu, spiritus est と読む〕生まれたものは霊である」(ヨハネ3:6)と言われているとおり、神は霊であるから、生まれる者のうちに、自らがそこから生まれた者と異なる、異質な何ものかがないことは疑いえないことになるからである。
De Trinitate libri XII 7.14.6
Nativitas igitur Dei Deum perficit, ut Deus non coeptus intelligatur esse, sed natus: quia coeptum esse, potest non id ipsum esse quod nasci, dum omne coeptum aut ex nihilo in aliquid exsistit, aut ex alio in aliud proficit et desinit; ut ex terra aurum, ut ex solidis liquida, ut ex frigidis ferventia, ut ex albis punicea, ut ex aquis animantia, ut ex inanimis viventia: Dei autem filius neque ex nihilo Deus coepit esse, sed natus est; neque aliud aliquid fuit ante quam Deus est ( al. esset) .
PL 10, 211Aそれゆえ、神の誕生は神を完成させる。神は始まったのではなく生まれたのだと理解されるように。始まったということは、生まれることと同じでありえないからである。およそ始まったものは、無から何かへ生じるか、他のものから他のものへ進み、そして消えるかのいずれかである。土から金、固体から液体、冷たいものから熱いもの、白いものから赤いもの、水から生き物、生命なきものから生あるものへというように。だが神の子は、無から神として始まったのではなく、生まれたのである。神である(別本では「あった」)前に、他の何ものかであったのでもない。
De Trinitate libri XII 7.14.7
Atque ita qui in Deum natus est, nec coepit quod Deus est nec profecit. Tenet itaque nativitas eam ex qua substitit naturam, et filius Dei non aliud quam quod Deus est subsistit.
PL 10, 211Aこうして、神へと生まれた者は、神であることを始めたのでも、そこへ進んだのでもない。したがって誕生は、そこから存立した本性を保ち、神の子は、神以外の何ものとしても存立しない。