De Trinitate libri XII 5.11.1
Filius ut persona alius a Patre, angelus Dei dictus est; Deus vero ut idem natura. Cur dictus sit angelus Dei. --Sed pergamus etiam nunc eo praedicationis nostrae itinere, quo lex sancta de Deo docuit. Angelus Dei ad Agar loquitur, et idem Angelus Deus est.
PL 10, 135C子は位格として父とは別の者として、神の天使と呼ばれた。しかし本性においては同一であるから神である。なぜ神の天使と呼ばれたのか。――しかし、聖なる律法が神について教えた道に沿って、なお今も我々の宣べ伝えの歩みを進めよう。神の天使はハガルに語りかけ、その同じ天使が神である。
De Trinitate libri XII 5.11.2
Sed forte idcirco non Deus verus est, quia angelus Dei est. Inferioris enim naturae videtur hoc nomen: et ubi nuncupatio est generis alieni, ibi existimatur veritas ejusdem generis non inesse. Et quidem jam superior liber inanitatem hujus quaestionis ostendit.
PL 10, 135Cしかし、おそらく神の天使であるがゆえに、真の神ではない、というのだろうか。この名は、より低い本性のものと見えるからである。別の類に属する呼称があるところには、同じ類の真理は備わらないと考えられる。とはいえ前の書がすでに、この問いの空しさを示している。
De Trinitate libri XII 5.11.3
In angelo enim officii potius quam naturae intelligentia est. Et propheta mihi testis est, dicens: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem (Psal. CIII, 4) . Urens igitur ignis ille ministri ejus sunt: et veniens spiritus, angeli ejus sunt.
PL 10, 136A天使という語には、本性よりむしろ職務の理解があるからである。預言者も私の証人であり、こう言う。「その天使たちを霊とし、その仕える者たちを燃える火とする者」(詩篇103:4)。それゆえ燃える火は彼に仕える者たちであり、吹き来る霊は彼の天使たちである。
De Trinitate libri XII 5.11.4
Per haec enim nuntiorum, qui angeli nuncupantur, ac ministrorum ostenditur vel natura, vel virtus. Fit ergo hic spiritus angelus, vel hic ignis urens minister Dei: et haec natura eorum accipit nuntii et ministri officium.
PL 10, 136Aこれらによって、天使と呼ばれる使者たちや、仕える者たちの本性、あるいは力が示されるからである。こうしてこの霊は天使となり、あるいはこの燃える火は神に仕える者となる。そしてこれらの本性は、使者、仕える者の職務を受け取るのである。
De Trinitate libri XII 5.11.5
Volens igitur lex, immo per legem Deus, personam paterni nominis intimare, Deum filium angelum Dei locuta est, id est, nuntium Dei. Significationem enim officii testatur in nuntio: naturae autem veritatem confirmavit in nomine, cum Deum dixit.
PL 10, 136Aそれゆえ律法は、というより律法を通して神は、父という名の位格を示そうとして、子なる神を神の天使、すなわち神の使者と語った。使者という語で職務の指示を証し、他方「神」と言うことで、名において本性の真理を確証したのである。
De Trinitate libri XII 5.11.6
Hic autem nunc dispensationis est ordo, non generis. Non enim aliud quam Patrem et Filium praedicamus: et ita naturam nominum coaequamus, ut veritatem Dei teneat ex innascibili Deo Dei unigeniti nativitas.
PL 10, 136Bしかしここでは、経綸の順序が問題なのであって、類の順序ではない。我々は父と子のほかを宣べ伝えているのではなく、名の本性を等しくしているのであり、それによって、生まれざる神に由来する、神の独り子の誕生が、神の真理を保つのである。
De Trinitate libri XII 5.11.7
Missi autem et mittentis significatio hic non aliud quam Patrem et Filium docet, caeterum veritatem non adimit naturae, neque in Filio perimit nativae divinitatis proprietatem: quia nemo ambigat naturam auctoris in filii nativitate connasci, ut ex uno consistat in unum, quod per unum non discernatur ex uno: atque ita unum sint per quod unus ex uno est.
PL 10, 136B遣わされる者と遣わす者という指示は、ここでは父と子のほかを教えているのではなく、本性の真理を奪わず、子において生まれながらの神性の固有性を滅ぼしもしない。子の誕生において、源である者の本性が共に生まれることを、誰も疑わないだろう。こうして、一つの本性によって一者から区別されないものが〔per unum は「一つの本性によって」と取った〕、一者から出て一者へと存立する。そして両者は、一者が一者から出ているというまさにそのことによって、一つなのである。