De Trinitate libri XII 6.12.1
Lumen ex lumine Filium Hieracas prave intelligit. Qui intelligat Ecclesia. --Id enim sequitur: « Sed nec sicut Hieracas, lucernam de lucerna, vel lampadem in duas partes.
PL 10, 165Cヒエラカスは、子を光からの光として誤って理解する。教会はいかに理解するか。――実に、こう続く。「だが、ヒエラカスが言ったように、灯火から灯火、あるいは二つに分けられた松明でもない。」
De Trinitate libri XII 6.12.2
Nec qui fuit ante, postmodum natum vel supercreatum in filium. » Hieracas nesciens Unigeniti nativitatem, nec evangelicorum sacramentorum virtutem adeptus, unius lucernae duo lumina praedicavit, ut lychnorum bipertita divisio substantiam Patris et Filii aemularetur, quae ex unius vasculi unguine accenderetur in lumen: tamquam esset substantia exterior, ut olei in lucerna, continens luminis utriusque naturam; vel certe ut lampas papyro eodem intexta, utroque capite luceret, essetque media materies lumen ex se utrumque protendens.
PL 10, 166A「以前に存在していた者が、のちに子へと生まれた、あるいは子へと創造し加えられたのでもない。」ヒエラカスは、独り子の誕生を知らず、福音の秘義の力にも到達せず、一つの灯火の二つの光を宣べ伝えた。それは、灯火の二つに分かたれた分割が、父と子の実体を模すためであり、その光は、一つの小さな器の油から灯されるのである〔quae の先行詞は定かでない。光と取った〕。すなわち、灯火の中の油のように、外側の実体があって、両方の光の本性を含んでいるかのように。あるいはまた、同じパピルスに編み込まれた松明が、両端から輝き、その中間の材料が、双方の光を自らから延ばしているかのようにである。
De Trinitate libri XII 6.12.3
Haec stultitiae humanae error invexit, dum quod sapiunt, ex se potius quam ex Deo sapiunt.
PL 10, 166Aこれらを、人間の愚かさの誤りが持ち込んだ。彼らが理解していると称するものを、神からよりも、むしろ自分自身から理解しているからである。
De Trinitate libri XII 6.12.4
Sed quia verae fidei professio est, ita Deum ex Deo natum ut lumen ex lumine, quod sine detrimento suo naturam suam praestat ex sese, ut det quod habet, et quod dederit habeat, nascaturque quod sit; cum non aliud, quam quod est, natum sit; nativitas acceperit quod erat; nec ademerit quod accepit; sitque utrumque unum, dum ex eo quod est nascitur, et quod nascitur, neque aliunde, neque aliud est; est enim lumen ex lumine: ut ergo fidei hujus intelligentia averteretur, Hieracae lampas vel lucerna ad crimen confitendi ex lumine luminis objecta est; ne dici religiose existimetur, quod impie dictum et nunc et ante damnatum est.
PL 10, 166Aだが、真の信仰の表明とは、神が神から生まれたのは、光が光から生まれるようであるということである。すなわち、自らを損なうことなく、自らの本性を自らから与え、持っているものを与え、与えたものを持ち、そして存在するものが生まれる。生まれたものは、あるものとは別のものではなく、誕生は、そうであったものを受け取り、受け取ったものを奪わず、両者は一つであり、あるところのものから生まれ、生まれるものは、ほかのどこからでもなく、ほかのものでもない。すなわち光から光なのである。それゆえ、この信仰の理解が逸らされるために、ヒエラカスの松明または灯火が、光からの光を告白することへの非難として持ち出されたのである。それは、不敬に言われたものとして、今も以前も断罪されたことが、敬虔に言われたと思われないためである。
De Trinitate libri XII 6.12.5
Absiste, absiste inanissime timor haereticorum, nec patrocinium ecclesiasticae fidei falsa sollicitae assertionis opinione mentire. Nihil corporale secundum nos, nihil inanimum in Dei rebus est: quod Deus est, Deus totum est.
PL 10, 166B退け、退け、異端者たちの、この空虚きわまる恐れよ。憂慮する主張の偽りの臆見によって、教会の信仰の擁護を偽ってはならない。我々に従えば、神のことがらには、物体的なものも、生命なきものも何もない。神であるところのものは、その全体が神である。
De Trinitate libri XII 6.12.6
Nihil in eo, nisi virtus, nisi vita, nisi lux, nisi beatitudo, nisi spiritus est. Materies hebetes natura illa non recipit, neque ex diversis constat ut maneat: Deus, ut est Deus, quod est permanet: et permanens Deus Deum genuit.
PL 10, 166C彼のうちには、力、生命、光、幸い、霊のほか何もない。あの本性は、鈍重な材料を受け入れず、存続するために種々のものから成り立ってもいない。神は、神であるとおり、あるところのものにとどまる。そしてとどまる神が神を生んだのである。
De Trinitate libri XII 6.12.7
Non continentur, ut lampas et lampas, aut lychnus et lychnus, exteriore natura. Unigeniti ex Deo Dei nativitas non series est, sed progenies, non tractus est, sed ex lumine lumen. Luminis naturae unitas est, non ex connexione porrectio.
PL 10, 167Aそれらは、灯火と灯火、あるいは灯芯と灯芯のように、外的な本性によって包まれているのではない。独り子の、神からの神の誕生は、連なりではなく子孫であり、引き伸ばしではなく、光からの光である。光の本性の一体性があるのであって、接続による延長ではない。