作者不詳fl. c. 256

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patres Graeci › Homiliae

Homilia I, Caput X 第I講話 第X章

Anonymous · Homiliae · 1 sectio

Homiliae 1.10.1

1

Ἐπειδὴ δὲ πρὸς τὰ ἀπανέργως λεγόμενα ἡδέως οἱ ὄχλοι διετίθεντο, οἱ ἐκ παιδείας κοσμικῆς ὁρμώμενοι φιλόσοφοι γελᾶν αὐτὸν καὶ χλευάζειν ἐπεβάλλοντο, σκώπτοντες καὶ διασύροντες θράσει ἀμέτρῳ, ὡς μεγάλοις ὅπλοις κεχρημένοι τοῖς συλλογισμοῖς. ὁ δὲ ἀπωθούμενος αὐτῶν τὸν λῆρον οὐ συνέτρεχεν αὐτῶν τῇ πανούργῳ πεύσει, ἀλλ᾽ ἀκαταπλήκτως ὧν ἔλεγεν οὐκ ἀφίστατο. καὶ ποτέ τις αὐτοῦ ἐπύθετο, διὰ τί κώνωψ ἐγένετο, καὶ βραχύτατον ὄν, ἕξ πόδας ἔχον, ἔχει καὶ πτερά, ἐλέφας δέ, τὸ μέγιστον τῶν ζώων, ἄπτερος ὤν τέσσαρας μόνους ἔχει πόδας. ὁ δὲ μετὰ τὴν πεῦσιν τὸν ἐμποδισθέντα ἀναλαβὼν λόγον, ὡς πρὸς τὴν πεῦσιν ἀποκρινάμενος, τὸν αὑτῷ ἀπ᾽ ἀρχῆς προκείμενον ἀνελάμβανεν λόγον τούτῳ μόνῳ προοιμίῳ χρώμενος καθ᾽ ἑκάστην ἐγκοπήν ἡμεῖς τοῦ πέμψαντος ἡμᾶς τοὺς λόγους καὶ τὰς θαυμασίες πράξεις εἰπεῖν ὑμῖν μόνον ἔχομεν ἐντολήν, καὶ ἀντὶ τῆς λογικῆς ἀποδείξεως μάρτυρας παρέχομεν ὑμῖν τῶν ἐξ ὑμῶν παρεστώτων πολλοὺς, ὧν ἐγὼ εἴδη μέμνημαι, ὡς ἐμψύχους εἰκόνας ἱκανὰς μαρτυρίας. λοιπὸν ὑμετέρας ἐστὶν ἐξουσίας, ὑπείκειν ἢ ἀπειθεῖν. τοῦ δὲ λέγειν ὑμῖν τὸ συμφέρον οὐ παύσομαι, ὅτι ἐμοὶ μὲν ζημία τὸ σιωπᾶν, ὑμῖν δὲ τὸ ἀπειθεῖν βλάβη. ἀλλὰ καὶ τῶν εἰκαίων ὑμῶν προβλημάτων τὰς ἀποδείξεις ἀποδοῦναι ἐδυνάμην, εἰ φιλαληθῶς ἐπυνθάνεσθε. κώνωπος δὲ καὶ ἐλέφαντος τὴν αἰτίαν τῆς διαφόρου δημιουργίας νῦν ὑμῖν εἰπεῖν ἐκ ἔστιν εὔκαιρον τοῖς τῶν ὅλων ἀγνοοῦσι Θεόν.

群衆が飾らずに語られる言葉を喜んで受け止めていたので、世俗の教養から出た哲学者たちは、彼を嘲笑い、からかいにかかった。度を越した厚かましさで皮肉を言い、こきおろした。あたかも三段論法という強力な武器を手にしているかのようであった。だが彼は彼らの戯言を退け、その狡猾な問いかけに調子を合わせることなく、動じることなく、自分の語ることから離れなかった。あるとき誰かが彼にこう尋ねた。「なぜ蚊は、あれほど小さいのに六本の足を持ち、その上翼まで持っているのに、動物のうちで最大の象は、翼を持たず、足もわずか四本しか持たないのか。」彼はこの問いに邪魔されたものの、答えを取り直し、その問いに答えるふうを装いつつ、実は最初から自分が語ろうとしていた話を再び取り上げた。そして話を遮られるたびに、ただこの一言を前置きとして用いた。「我々は、我々を遣わした方の言葉と驚くべき行いを諸君に語ることだけを命じられている。そして論理的な証明の代わりに、諸君のうちに居合わせる多くの証人を諸君に差し出す。彼らのことを私はすでによく知っており、彼らは生ける像として十分な証しとなる。あとは、従うか従わないかは諸君の権限にある。だが私は諸君にとって益となることを語ることをやめない。なぜなら、私にとっては黙ることが損失であり、諸君にとっては従わないことが害となるからである。もし諸君が真理を愛して尋ねるのであれば、諸君のつまらない問題についても、その論証をお答えすることはできる。だが今、蚊と象という異なる被造物の理由を諸君に語ることは、万物の神を知らぬ者たちに対しては、時宜にかなったことではない。」