Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus 5.54.1
(Vers. 8.) Adjuro vos, filiae Hierusalem, si inveneritis dilectum meum, ut annuntietis ei, quia amore langueo. Quis est autem hic animae languor?
PL 15, 1932A(第8節)「私は汝らに誓わせる、エルサレムの娘たちよ、汝らが私の愛する者を見いだしたなら、彼に告げよ、私は愛に病んでいる、と」。ところで、魂のこの病とは何か。
Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus 5.54.2
Morale historiae veteris facit nos meminisse debere, quae est de sancto Moyse qui rogavit Deum ut se demonstraret ei, et facie ad faciem eum videret. Noverat utique sanctus vates Domini, quod invisibilem Deum facie ad faciem videre non posset.
PL 15, 1932A道徳的な読みは、古い歴史を我々が思い起こすべきことを示す。それは聖なるモーセに関わるもので、彼は、神が自らを彼に示すように、また〔彼が〕顔と顔を合わせて神を見ることができるように、と神に願った。主の聖なる預言者は、見えない神を顔と顔を合わせて見ることはできないと、もとより知っていた。
Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus 5.54.3
Sed devotio sancta mensuram supergreditur, et putavit Deo etiam hoc esse possibile, ut corporeis oculis faceret id quod est incorporeum comprehendi.
PL 15, 1932Bだが聖なる敬虔は限度を越え、彼は、神には、体を持たないものを体の目で捉えさせることさえ可能だと考えた。
Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus 5.54.4
Non reprehensibilis hic error, sed etiam grata cupiditas atque inexplebilis, quod Dominum suum velut manu tenere, et obtutu oculorum videre cupiebat.
PL 15, 1932Bこの誤りは非難すべきものではなく、むしろ好ましく、飽くことを知らない切望である。自らの主を、いわば手で捕らえ、目の凝視によって見ることを望んだのであるから。
Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus 5.54.5
Sciebat enim ad imaginem et similitudinem Dei factum esse hominem; quando enim electus a Domino Deo ad populum liberandum, repletus est spiritu sapientiae, viderat angelum illum, et faciem ejus in gloria, denique fulgente ejus lumine pavefactus est, et vidit rubum uri et non exuri.
PL 15, 1932Bというのは、彼は、人が神の像と似姿に造られたことを知っていたからである。主なる神によって民を解放するために選ばれたとき、彼は知恵の霊に満たされ、あの天使と、栄光の中のその顔を見ていた。実に、その光が輝いたとき、彼は恐れおののき、柴が燃えているのに焼き尽くされないのを見た。
Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus 5.54.6
Visu coepit fulgorem, quem miratus accessit; cupiditate et gratia provocatus, ut diligentius fulgorem illum in rubo consideraret.
PL 15, 1932B彼は視覚によって輝きを捉え〔底本は coepit。cepit「捉えた」と読む〕、それに驚いて近づいた。切望と恩寵に促されて、柴の中のその輝きをいっそう注意深く見ようとしたのである。
Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus 5.54.7
Itaque si tantum accepit ardorem, tantam subiit cupiditatem, cum angelum vidisset in flamma ignis de rubo, ut licet pavore apprehensus considerare non auderet, considerare tamen vellet: quanto magis vultum Domini corporaliter videre desiderabat, dicens intra se: Vultum illum plenum lucis, plenum gratiae, plenum virtutis, plenum divinitatis, quem esse dicam?
PL 15, 1932Cこうして、柴の火の炎の中に天使を見たとき、彼がそれほどの熱情を受け、それほどの切望を抱き、恐れにとらえられて見つめる勇気はなかったものの、それでも見つめようとしたのなら、まして主の顔を体をもって見ることを、どれほど望んでいたことか。彼は心のうちで言った。「光に満ち、恩寵に満ち、力に満ち、神性に満ちたあの顔を、私は何であると言おうか」。
Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus 5.54.8
Non possum plus dicere vel sentire de Deo; cum enim consummaverit homo, tunc incipit; et cum finierit, tunc aporiabitur, ut scriptum est, quia incomprehensibilis est Dei aeterna majestas (Eccles. XVIII, 6) .
PL 15, 1932C私は、神について、これ以上語ることも感じることもできない。「人が成し遂げたとき、そのとき始まる。そして終えたとき、そのとき途方に暮れる」と書かれているとおり、神の永遠の威光は捉えがたいからである(集会の書18:6)。