ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 15 › Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus

Cant. IV, Caput XXXVIII 雅歌4章の講解 第XXXVIII章

Ambrose of Milan · Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus · PL 15, 1912A · 4 sectiones

Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus 4.38.1

1

Quod si primus homo, qui cum Deo loquebatur in paradiso positus, labi tam facile potuit, ex terra creatus virgine, quae ad verbum Dei formata et creata recenti fuerat exortu, nondum ea parricidali caeterorumque concreta sanguine, flagitiis et dedecore polluta, nondum carne nostra damnata maledicto obnoxiae haereditatis: quanto facilius postea, lubrica ad peccandum via, majus advexit humano generi praecipitium, cum deterior tolerabiliori per vices generationis successerit!

PL 15, 1912A

しかし、最初の人間が、楽園に置かれて神と語り合っていたのに、これほど容易に倒れえたのなら——彼は、神の言葉によって形づくられ造られた、新たな出現の処女なる土から造られた。その土はまだ、近親殺しの血とほかの者たちの血で固まっておらず、恥ずべき行いと不名誉に汚されてもいなかった。我々の肉もまだ、負い目ある相続の呪いによって罪に定められていなかった——その後は、罪へと向かう道が滑りやすく、人類にいっそう大きな破滅を運んだのであるから〔advexit の主語は定かでない。「道」と取った〕、どれほど容易であったことか。世代の交替のたびに、より悪い状態が、より耐えうる状態のあとを継いだのである。

Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus 4.38.2

2

Etenim si magnetes lapis tantam naturae vim habet, ut ferrum ad se trahat, et transfundat se in illius speciem; ita ut plerisque experiri volentibus, cum plures annulos ferreos ad eum lapidem admoverint, omnes pari teneat modo: deinde si ei annulo cui adhaeserit lapis, alium admoveas annulum, et rursum per ordinem singulis substituas; licet in omnes penetret per ordinem ex illo lapide vis naturae, tamen priores nexu vehementiore constringit, posteriores remissiore: quanto magis humani generis conditio atque natura, ex puriore statu in deteriorem lapsa est, quanto nequiorem attigit!

PL 15, 1912B

実際、磁石の石が、鉄を自分に引き寄せ、その姿に自らを注ぎ込むほどの本性の力を持つとすれば——試そうとする多くの者が、多くの鉄の指輪をその石に近づけると、すべてを同じように捕らえる。さらに、石がくっついた指輪に別の指輪を近づけ、さらに順に一つずつ継ぎ足していくと、石から本性の力は順にすべてに浸透するが、先の指輪はより強い結びつきで締めつけ、後のものはより緩く締めつける——人類の境遇と本性が、より清い状態からより悪い状態へと落ち、いっそう邪悪な状態に達した、その度合いは、どれほど大きいことか。

Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus 4.38.3

3

Nam si per eas species imminuitur natura, quae non sunt culpae capaces: quanto magis per animos atque artus labe pollutos scelerum, virtus ejus hebetatur! Unde quia vincente malitia, abolita innocentia fuerat, non erat qui faceret bonitatem, non erat usque ad unum.

PL 15, 1912C

実際、咎を受けえない種々のものを通してさえ本性が損なわれるのなら、罪悪の汚れで汚された心と肢体を通してなら、その力はどれほどいっそう鈍ることか。それゆえ、悪意が勝って無垢が失われていたので、善を行う者はなく、一人に至るまでいなかった。

Commentarius in Cantica canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus 4.38.4

4

Venit ergo Dominus, qui reformaret naturae gratiam, immo augeret; ut ubi superabundavit peccatum, superabundaret gratia.

PL 15, 1912C

そこで主が来た。本性の恩寵を作り直すため、いやむしろ増し加えるためである。罪が満ちあふれたところに、恩寵が満ちあふれるためである。