Disputationes adversus gentes 7.32.1
Sed sit, ut vultis, honor in vino, sit in thure, immolatione et caedibus hostiarum irae numinum offensionesque placentur.
PL 5, 1262Aしかし、諸君の望むとおりとしよう——酒に敬意があり、香に敬意があるとしよう。そして、いけにえを献げ屠ることによって、神威の怒りと不快とが宥められるとしよう。
Disputationes adversus gentes 7.32.2
Etiamne dii sertis, coronis afficiuntur, et floribus? etiamne aeris tinnitibus, et quassationibus cymbalorum? etiamne tympanis? etiamne symphoniis?
PL 5, 1262A神々はまた、花綱や花冠や花によっても喜ばされるのか。青銅の響きや、シンバルの打ち鳴らしによってもか。太鼓によってもか。合奏の調べによってもか。
Disputationes adversus gentes 7.32.3
Quid efficiunt crepitus scabillorum, ut cum eos audierint numina, honorifice secum existiment actum, et ferventes animos irarum oblivione deponant?
PL 5, 1262A拍子木の音は何をなすというのか——神威がそれを聞けば、自分たちが敬意をもって扱われたと思い、怒りを忘れて燃え立つ心を鎮めるとでもいうのか。
Disputationes adversus gentes 7.32.4
An numquid ut parvuli pusiones ab ineptis vagitibus crepitaculis exterrentur auditis: eadem ratione et omnipotentia numina tibiarum stridore mulcentur, et ad numerum cymbalorum mollita indignatione flaccescunt?
PL 5, 1262Aあるいは、幼子たちが、聞こえてくる玩具の音によって、たわいない泣き声からあやされて静まるのと同じように——全能の神威もまた、笛の甲高い響きによって和らげられ、シンバルの拍子に合わせて憤りをやわらげ、力を失ってしまうというのか。
Disputationes adversus gentes 7.32.5
Quid sibi volunt extationes istae, quas canitis matutini, collatis ad tibiam vocibus? Obdormiscunt enim superi, remeare ut ad vigilias debeant? Quid dormitiones illae, quibus bene ut valeant, auspicabili salutatione mandatis?
PL 5, 1262B諸君が朝に、笛に合わせて声を合わせて歌う、あの目覚めの歌は、いったい何を意味するのか。天上の神々が眠りに落ち、見張りに戻らねばならないとでもいうのか。彼らによき息災あれと、幸先のよい挨拶で言い渡す、あのおやすみの歌は、いったい何を意味するのか。
Disputationes adversus gentes 7.32.6
Somni enim quiete solvuntur, occuparique ut hoc possint, lenies audiendae sunt naeniae? Lavatio, inquit, deum matris est hodie. Sordescunt enim divi, et ad sordes eluendas laventibus aquis opus, atque adjuncta antiqua cineris frictione. Jovis epulum cras est.
PL 5, 1262B彼らは眠りの静けさから解き放たれるのか。そして、ふたたび眠りに捉えられるように、なだめの子守歌を聞かねばならないのか。「今日はかの神々の母神の湯浴みの日である」と彼は言う。神々もまた汚れるというのか。そして、その汚れを洗い流すために、水で洗う業と、灰でこする古来の習わしとを必要とするのか。「明日はユピテルの供宴である」。
Disputationes adversus gentes 7.32.7
Jupiter enim coenat, magnisque implendus est dapibus, jamdudum inedia gestiens, et anniversaria interjectione jejunus. Aesculapii geritur, celebraturque vindemia: colunt enim dii vineas, et ad suas usiones contractis exprimunt vindemiatoribus vinum.
PL 5, 1263Aユピテルは食事をとり、大いなる饗宴で満たされねばならないのか——久しく断食に飢え、年ごとの間隔を経て空腹であったかのように。アエスクラピウスのぶどう摘みが執り行われ、祝われている。神々はぶどう畑を耕し、ぶどう摘みの者たちを集めて、自分たちの用のために酒を搾り出すというのか。
Disputationes adversus gentes 7.32.8
Lectisternium Cereris erit idibus proximis: habent enim dii lectos atque, ut stratis possint mollioribus incubare, pulvinorum tollitur atque excitatur impressio.
PL 5, 1263A次のイドゥスの日には、ケレスのための神饗の床(レクティステルニウム)が行われるであろう。神々は寝椅子を持つのか。そして、よりやわらかな寝具の上に身を横たえられるようにと、枕のくぼみをふくらませ、整えるのか。
Disputationes adversus gentes 7.32.9
Telluris natalis est: dii enim ex uteris prodeunt, et habent dies laetos, quibus eis adscriptum est auram usurpare vitalem.
PL 5, 1264Aテルスの誕生日である。神々は母胎から生まれ出るというのか。そして、生命の息吹を享受することが定められた、喜びの日々を持つというのか。