Disputationes adversus gentes 3.11.1
Et audetis adscribere causam nobis offensionis deorum, cum, si judicatio fiat, certissima in vobis reperiatur haec esse, nec in contumelia, quam opinamini, stare.
PL 5, 951Aそして諸君は、神々の不興を招いた原因を我々に負わせようとする——だが、もし正しい裁定がなされるならば、その原因はほかならぬ諸君のうちに、もっとも確実に見出されるはずであり、諸君が思っているような侮辱のうちにあるのではない。
Disputationes adversus gentes 3.11.2
Nam si dii, ut dicitis, afficiuntur ira, et animorum indignationibus incalescunt: cur eos non putemus aegre atque acerrime sustinere, dari sibi a vobis sexus, quibus canes porcique formati sunt? et cum ita credatis, non aliter se fingi, et ignominiosa cum ostentatione proponi?
PL 5, 951Aというのも、もし神々が、諸君の言うとおり、怒りに動かされ、心の憤りによって熱くなるものであるならば、なぜ我々は、彼らが不快の念をもって、この上なく激しくこう耐え忍んでいると考えないのか——犬や豚が形づくられるのと同じ性を、諸君から与えられていること、そして諸君がそのように信じているとおり、それ以外の仕方でみずからが作られてはおらず、恥ずべき姿をこれ見よがしに示されていること。
Disputationes adversus gentes 3.11.3
Ergo cum haec ita sint, miseriarum omnium causa vos estis, vos deos impellitis, vos excitatis infestare omnibus malis terras, et nova quaeque quotidie struere, quibus ulcisci se possint tot a vobis injuriis et maledictionibus exasperati: Maledictionibus, inquam, et injuriis, quas partim fabulis turpibus, partim opinionibus indecoris, quas vestri theologi, quas poetae, quas ipsi vos quoque ignominiosis celebratis in ritibus, res perditas invenietis humanas, et abjecisse clavum deos; si modo illorum curam spectat, mortalium regere atque administrare fortunas.
PL 5, 951Bしたがって、これがそのとおりであるならば、あらゆる不幸の原因は諸君にある。諸君こそが神々を駆り立て、諸君こそが彼らを掻き立てて、あらゆる災いで大地を襲わせ、日々新たな災いを企てさせているのだ。諸君からのかくも多くの不正と呪詛とに苛立たされた彼らが、それによって復讐を果たせるように。呪詛と言い、不正と言うのは——一部は恥ずべき作り話によって、一部は見苦しい見解によって、諸君の神学者たちが、詩人たちが、そして諸君自身もまた、恥辱にまみれた祭儀のうちで祝っているものである——それによって、諸君は人間の事どもが荒れ果てているのを見出し、神々が舵を放り出してしまったのを見出すことになろう。もしそもそも、死すべき者たちの命運を治め司ることが、彼らの関心の及ぶところであるとするならば、の話だが。
Disputationes adversus gentes 3.11.4
Nam nobis quidem cur irascantur, non habent: quos vident et sentiunt, neque se colere, neque deridere, quod dicitur, et honestius quam vos multo de sui nominis dignitate existimare, credere.
PL 5, 952Aというのも、彼らには、我々に対して怒るべき理由など何もないからである。彼らは、我々が彼らを崇めもせず、俗に言われるように嘲りもせず、むしろ諸君よりもはるかに高潔に、彼らの名の尊厳について判断し、信じていることを見て取り、感じ取っているのである。