Disputationes adversus gentes 3.2.1
Nunc ad ordinem revertamur, a quo sumus necessario paulo ante digressi: ne diutius interrupta defensio palmam criminis comprobati calumniatoribus concessisse dicatur.
PL 5, 939Aさて、我々が先ほどやむを得ず逸れていった順序へと立ち戻ろう。弁明があまりに長く中断されたままでは、証明済みの告発の栄冠を中傷者たちに譲り渡したと言われかねないからである。
Disputationes adversus gentes 3.2.2
Subjiciunt enim haec: Si vobis divina res cordi est, cur alios nobiscum neque deos colitis, neque adoratis, nec cum vestris gentibus communia sacra miscetis, et religionum conjungitis ritus?
PL 5, 939A彼らはこう論難を加える。神事が大切であるならば、なぜ我々とともに他の神々を崇めず、拝まず、自分の属する諸国民と共通の秘儀を混じえず、宗教の祭儀を結び合わせないのか、と。
Disputationes adversus gentes 3.2.3
Possumus interim dicere, ad cultum divinitatis obeundum satis est nobis Deus primus; Deus, inquam, primus, Pater rerum ac Dominus, constitutor moderatorque cunctorum; in hoc omne quod colendum est, colimus; quod adorari convenit, adoramus; quod obsequium venerationis exposcit, venerationibus promeremur.
PL 5, 939A我々はさしあたりこう答えることができる。神性への礼拝を全うするには、我々にとって、第一の神で十分である。第一の神、すなわち万物の父にして主、あらゆるものの創立者にして統べる者である。この方において、崇めるべきものはすべて崇め、拝むべきものはすべて拝み、崇敬の務めを求めるものには崇敬をもって応えているのである。
Disputationes adversus gentes 3.2.4
Cum enim divinitatis ipsius teneamus caput, a quo ipsa divinitas divinorum omnium, quaecumque sunt, ducitur, supervacuum putamus personaliter ire per singulos; cum et ipsi qui sint et quae habeant nomina nesciamus; et cujus sint praeterea numeri, neque liquidum, neque comprehensum, neque exploratum habere possumus.
PL 5, 939Aなぜなら、我々は神性そのものの首座を保持しており、そこからこそ、いかなるものであれ、あらゆる神的なものの神性そのものが引き出されているのだから、一人ひとりについて個別に立ち入ることは無用であると我々は考えるのである。彼らがそもそも何者であり、いかなる名を持つのかさえ我々は知らないのであり、その上、彼らの数がどれほどであるかについても、明白なことも、把握されたことも、確かめられたことも、我々には何一つないのだから。