Disputationes adversus gentes 2.40.1
Idcirco animas misit, ut cum animantia caetera sponte natis alerentur, et nulla satione prolatis, neque domorum, aut vestium tutamina sibi, aut velamenta conquirerent, miserabilis istis necessitas adderetur: ut cum impendiis maximis, perpetuisque sudoribus domos sibi construerent, membrorum conficerent tegmina, supellectilem variam diurnorum contraherent egestati, imbecillitatis auxilia animalibus mutuarentur a mutis, vim facerent terris, ut non sua sufficerent gramina, sed imperatas extollerent fruges, et cum sanguinem totum in subigenda tellure fudissent, robigine, grandine, siccitate, spem laboris amitterent: et ad ultimum vi famis humanis cadaveribus incubarent, et ab hominum formis tabifica macie dissociarentur abjunctae?
PL 5, 873Bそれゆえ彼は魂を遣わした。他の生き物たちは自然に生じたものによって養われ、種蒔きもなしに生まれたものを食し、家や衣の守りも覆いも求めることがないのに、これらの者たちには惨めな必要が付け加えられるために。すなわち、いと大きな費えと絶え間ない汗とをもって自らのために家を建て、肢体の覆いを作り、日々の欠乏のためにさまざまな家財を寄せ集め、口をきかぬ獣たちから己の弱さを補う助けを借り受け、大地に力を加えて、その自生の草だけでは足りず、無理強いして作物を実らせ、大地を耕すのに己が血をすべて注いだのちに、さび病や雹や旱によって労苦の望みを失い、ついには飢えの力によって人の死骸に覆いかぶさり、腐り朽ちる痩せ衰えによって人間の姿から引き離され、切り離されるようになるために。
Disputationes adversus gentes 2.40.2
Idcirco animas misit, ut quae secum commorantes possessionis alicujus nullum umquam habuissent amorem: avarissimae hic fierent, et in habendi studium inexaturabili pectoris ardescerent appetitu: effoderent altos montes, et viscera ignota terrarum in materias verterent alieni nominis, atque usus; penetrarent abditas discrimine cum capitis nationes, et translatis mercibus charitatem semper, vilitatemque captarent, exercerent avidum atque injustissimum foenus, et miserorum e sanguine supputandi se angerent insomnia; millibus possessionum semper producerent fines: et quamvis provincias totas rus facerent unum, pro arbore una, pro sulco, forum litibus tererent; cum amicis, et fratribus inexpiabiles susciperent simultates?
PL 5, 874Aそれゆえ彼は魂を遣わした。かつて神のもとに留まっていたときには、いかなる所有への愛も抱いたことのなかった魂が、ここではこの上なく貪欲な者となり、飽くことを知らぬ胸の欲望をもって、持つことへの熱情に燃え立つために。高い山々を掘り崩し、地の知られざる内臓を、別の名と別の用途とを持つ材料に変え、命の危険を冒して秘められた諸民族のもとへ分け入り、運んできた商品によって、常に高値と安値とを狙い求め、貪欲きわまりなく、いとも不正な高利貸しの業をなし、哀れな者たちの血から算段する夜も眠れぬ思いに苦しむために。所有の境を絶えず千々に広げ、たとえ属州をまるごと一つの領地としたとしても、一本の木のため、一筋の畦のために法廷を訴訟で擦り減らし、友や兄弟とすら、癒しがたい確執を引き起こすために。