Disputationes adversus gentes 4.2.1
Nos enim, nisi forte communem tollitis nobis atque eripitis sensum, nihil horum sentimus et cernimus habere vim numinis, neque in aliqua contineri sui generis forma; sed esse virtutem viri, salutem salvi, honorem honorati, victoris victoriam, concordis concordiam, pietatem pii, memoriam memoris: feliciter vero viventis ac sine ullis offensionibus felicitatem.
PL 5, 1007A我々は、諸君がことさら我々から共通の分別を奪い取り去るのでない限り、これらのいずれもが神威の力を持つとは感じも見なしもせず、それぞれ固有の姿のうちに宿るとも思わない。むしろ、力とは力ある人の力であり、息災とは健やかな者の息災であり、名誉とは名誉ある者の名誉であり、勝利とは勝者の勝利であり、協和とは調和する者の協和であり、敬虔とは敬虔な者の敬虔であり、記憶とは記憶する者の記憶である。そして幸運とは、幸いに生き、いかなる痛手も受けずにいる者の幸運にほかならない。
Disputationes adversus gentes 4.2.2
Quod a vobis verissime dici ex contrariis promptum est oppositionibus noscitare, infelicitate, discordia, oblivione, iniquitate, impietate, ignavia pectoris, et valetudine corporis minus fausta.
PL 5, 1008Aこのことは、対立する反対の事柄——不運、不和、忘却、不公正、不敬虔、心の卑劣さ、そして芳しからぬ身体の不調——から見て取るならば、諸君自身によってこそ、まことに正しく語られていると容易に知られよう。
Disputationes adversus gentes 4.2.3
Ut enim haec accidunt, hominumque sunt posita in actionibus, affectibus fortuitus; ita quod illis adversum est ex qualitatibus benignioribus nominatur, in aliis necesse est haereat, ex quibus ita formatis figuratio ista concepta est nominum.
PL 5, 1008Aすなわち、これらの事柄が人間に降りかかり、人間の行為や偶然の情態のうちに置かれているのと同様に、それらに反するものもまた、より好ましい性質から名づけられて、他の人々のうちに宿らざるをえない。そして、そのように形づくられたところから、この名の形象が案出されたのである。