Disputationes adversus gentes 2.20.1
Et ut vobis clarius manifestiusque monstremus, cujus sit pretii homo, quem simillimum creditis potentiae superioris existere, concipite animis hanc imaginem vestris, et quod fieri si aggrediamur potest, tamquam si simus aggressi, similitudinis assumptione teneamus.
PL 5, 840Aそして、諸君がより高き力にきわめて近いものだと信じている人間なるものが、いかほどの値打ちを持つのかを、より明らかに、より判然と諸君に示すために、諸君はこの像を心に思い描くがよい。そして、もし我々がこれを実際に試みるとすれば起こりうるであろうことを、あたかも実際に試みたかのように、類比を借りて捉えることにしよう。
Disputationes adversus gentes 2.20.2
Sit igitur nobis tellure in effossa locus habitabilis formam cubilis efficiens, tecto et parietibus clausus; non algidus frigore, non fervoris nimius in calore, sed ita temperatus, et medius, ut nec frigoris sensum, nec ardorem validum perpetiatur aestatis.
PL 5, 840Bそこで我々のために、大地を掘り穿った中に、寝床の形をなす住みうる場所があるとしよう。屋根と壁とに閉ざされ、寒さに凍えることもなく、暑さのあまり燃えることもなく、寒さの感覚も夏の激しい炎熱も被らぬほどに、ほどよく調えられ、中間に保たれているとしよう。
Disputationes adversus gentes 2.20.3
In hunc sonus omnino nullius incidat vocis, non avis, non bestiae, non tempestatis, non hominis, non denique fragoris alicujus, aut concrepantis terribiliter coeli.
PL 5, 841Aこの場所には、いかなる声の音も一切入り込まないとしよう。鳥の声も、獣の声も、嵐の音も、人の声も、そして何らかの物音も、恐ろしく鳴り轟く天の音すらも。
Disputationes adversus gentes 2.20.4
Excogitemus deinde quemadmodum lumen accipiat, non ex illato igni, neque ex sole conspecto, sed nothum aliquid fiat, quod imaginem luminis caligine interposita mentiatur: janua non una sit, nec sit introitus rectus, adeatur inflexibus flexuosis: nec recludatur aliquando, nisi cum necessaria ratio postularit.
PL 5, 841A次に、この場所がどのようにして光を受け取るかを、我々は工夫して考えよう。持ち込まれた火からでもなく、見える太陽からでもなく、何か偽りの光が生じるようにし、それが暗がりを間に挟みながら光の姿を装うようにしよう。入り口は一つではなく、まっすぐな通路でもなく、幾重にも曲がりくねった道を通ってのみ近づけるようにし、必要な理由が求めるとき以外は、決して開かれないようにしよう。