アルノビウスc. 255–330

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 5 › Disputationes adversus gentes

Liber IV, Caput VIII 第IV巻 第VIII章

Arnobius of Sicca · Disputationes adversus gentes · PL 5, 1016A · 5 sectiones

Disputationes adversus gentes 4.8.1

1

Dicite, o quaeso, ut ita vobis propitiae faveant, Peta, Puta, Patella, si omnino essent apes ullae in terris, aut si exos genus humanum, velut quidam vermiculi nasceremur, Dea Mellonia non esset: aut Ossilago solidatrix ossium nomen proprium non haberet?

PL 5, 1016A

どうか言ってほしい——ペタ、プタ、パテッラが諸君にかくも慈しみ深く恵みを垂れてくれるようにと願うのなら——もし地上にそもそも蜂というものが一匹もいなかったなら〔底本は si omnino essent apes ullae で否定の語を欠くが、文脈から否定に解した〕、あるいはもし人類が骨を持たず、まるで蛆虫のように生まれていたなら、女神メッローニアは存在しなかったのではないか。骨を固める女神オッシラゴもまた、固有の名を持たなかったのではないか。

Disputationes adversus gentes 4.8.2

2

Etenim, quaero et rogito utrumne vobis videantur antiquiores dii esse natura, tempore, vetustate, an homines, an apes, fruges, virgulta, et caetera? Dubitabit hominum nemo, quin innumeris dicatis deos aetatibus, saeculis, cuncta quaecumque sunt anteire.

PL 5, 1017A

そこで私は問い、尋ねたい。本性においても、時においても、古さにおいても、より古いのは神々だと諸君には思われるのか、それとも人間か、それとも蜂、穀物、灌木、そのほかのものだと思われるのか。誰も疑うまい、諸君が、神々は数知れぬ年代と時代とをもって、存在するあらゆるものに先立つと言うであろうことを。

Disputationes adversus gentes 4.8.3

3

Quod si habet se ita, qui fieri per rerum naturam potest, ut ex rebus postea procreatis acciperent nomina ea quae sunt priora temporibus? aut tutelas sortirentur earum Dii rerum, quae nondum essent genitae, et in usum mortalibus attributae?

PL 5, 1017A

もしそうであるならば、事物の本性によって、時において先立つものが、後に生み出された事物からその名を受け取るなどということが、どうして起こりうるのか。あるいは、まだ生まれてもおらず、死すべき者たちの用に供されてもいない事物の守護を、神々がどうして割り当てられうるのか。

Disputationes adversus gentes 4.8.4

4

An numquid jamdudum sine nominibus Dii erant, et postquam res nasci, terrisque inesse coeperunt, his a vobis dignati sunt signis atque appellationibus nuncupari?

PL 5, 1017A

それとも、神々は長らく名を持たずにいて、事物が生まれ地上に存在し始めた後になって初めて、諸君によってこれらの徴と呼び名で呼ばれるにふさわしいとされたのか。

Disputationes adversus gentes 4.8.5

5

Et unde scire potuistis quae nomina singulis inderetis, cum esse illos ignoraretis omnino, aut inesse potentias his certas: cum esset vobis similiter nescium, quisnam eorum quid posset, et cui rei deberet pro sui numinis potestate praeponi?

PL 5, 1017B

そして、諸君はいったいどこから、それぞれの神にどのような名を付すべきかを知ることができたのか。神々が存在することさえまったく知らず、彼らのうちに確かな力が宿ることも知らず、そのうちの誰が何をなしうるのか、またその神威の力に応じてどの事柄を司らせるべきかも、同じように分からなかったはずであるのに。