Disputationes adversus gentes 1.15.1
Sed fuerunt aliquando nonnulla in necessitatibus tempora. Et relaxata sunt abundantiis. Rursus contra voluntatem quaedam bella administrata. Et victoriis postmodum successibusque correcta.
PL 5, 736Aしかし、かつて窮乏のうちにあった時代も、いくつかは確かにあった。だがそれも、豊かさによって和らげられた。また、意に反して行われた幾つかの戦もあった。だがそれも、後には勝利と成功とによって償われた。
Disputationes adversus gentes 1.15.2
Quid ergo dicemus? injuriarum nostrarum deos modo memores esse, modo esse rursus immemores?
PL 5, 736Aそれでは我々は何と言うべきか。神々は、あるときは我々の不正を覚えており、またあるときはそれを忘れているのだ、と言うのか。
Disputationes adversus gentes 1.15.3
Si quo tempore fames est, irati esse dicuntur, sequitur ut abundantiae tempore irati et difficiles non sint: atque ita perducitur res eo, ut vicibus ludicris, et ponant, et repetant iras: et in integrum se semper offensionum recordatione restituant.
PL 5, 736Aもし飢餓のある時に神々が怒っていると言われるならば、豊かさの時には怒らず不機嫌でもない、ということになる。そしてこうして事柄は、神々がまるで戯れのように交互に怒りを収めては再び怒りを持ち出し、侮辱の記憶によっていつも自らを元どおりに立て直す、というところにまで行き着くのである。