アルノビウスc. 255–330

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 5 › Disputationes adversus gentes

Liber IV, Caput XVI 第IV巻 第XVI章

Arnobius of Sicca · Disputationes adversus gentes · PL 5, 1032A · 13 sectiones

Disputationes adversus gentes 4.16.1

1

Fingite nos enim vel auctoritate idonea motos, vel violentia terroris vestri, induxisse in animum Minervam, verbi causa, sacris vobis solemnibus et ritu velle adorare vulgato; res si cum divinas apparamus, aggredimurque aris flammantibus sua reddere constituta, Minervae omnes advolent, ac de istius nominis possessione certantes poscant sibi singulae apparatum illum sacrorum reddi; quid in medio faciemus nos animal tenue, vel in partes quas potius pii muneris officia transferemus?

PL 5, 1032A

たとえば、我々がしかるべき権威に動かされたか、あるいは諸君の脅迫の暴力によって、心のうちにミネルウァを迎え入れ、諸君の厳粛な祭儀と広く行われている儀式をもって崇拝しようと望んだと想定してみよ。もし我々が神事の支度を整え、燃え盛る祭壇のもとでその定めの捧げ物を返そうと取りかかるならば、ミネルウァたちがみな飛来し、この名の所有権を争って、おのおのがその祭儀の備えを自分に返すよう求めるであろう。そのとき、この間に立たされた弱い生き物にすぎぬ我々は、何をなすべきか。あるいは、むしろこの敬虔な捧げ物の務めを、いずれの側に振り向けるべきか。

Disputationes adversus gentes 4.16.2

2

Dicet enim forsitan prima illa, quam diximus, meum nomen est Minervae, cum numine, quae Apollinem genui, quae Dianam, et ex mei uteri foetu coelum numinibus auxi, et deorum numerum multiplicavi.

PL 5, 1032B

おそらく我々が先に述べた第一のミネルウァは、こう言うであろう。「ミネルウァという名は私のものである。私はアポロを生み、ディアナを生んだ神威であって、私の胎の実りによって天を神威で満たし、神々の数を増やしたのだ」と。

Disputationes adversus gentes 4.16.3

3

Immo, inquiet quinta Minerva, tu tinnis, quae marita, et puerpera toties castitatis purae imminuta es sanctitate? Nonne vides in Capitoliis omnibus virginaleis esse species Minervarum, nec nuptarum his formas ab artificibus cunctis dari?

PL 5, 1033A

「いや」と第五のミネルウァは言うであろう、「お前は虚しく騒ぎ立てているにすぎぬ。既婚の女であり、幾たびも子を産んだ女であるお前は、純潔なる貞潔の聖性をそれだけ損なわれているではないか。あらゆるカピトリウムにおいて、ミネルウァたちの姿は処女のものであり、既婚の女の姿をあらゆる工匠がこれに与えることはないと、お前は気づかないのか」と。

Disputationes adversus gentes 4.16.4

4

Desiste igitur nomen juris tibi asciscere non tui. Nam Minervam me esse genitore ex Pallante procreatam, testis omnis est poetarum chorus, qui Palladam me nuncupat, derivato a patre cognomine.

PL 5, 1033A

「されば、お前のものでない権利の名を我がものとしようとするのはやめよ。私こそが、パラースを父として生まれたミネルウァであることは、詩人たちの合唱団すべてが証人である。彼らは父の名から導かれた添え名をもって、私をパラースと呼んでいるのだから」と。

Disputationes adversus gentes 4.16.5

5

Quid dicis, inquiet secunda haec audiens: Ergone Minervium nomen tu fers parricida petulans, et ex amoris incesti contaminatione polluta? quae dum te fucis, atque artibus excolis meretriciis, jam patris in te mentem furialibus plenam cupiditatibus excitasti.

PL 5, 1033A

これを聞いて第二のミネルウァは言うであろう。「何を言うのか。ならば、放縦なる父殺しの女であり、近親相姦の愛の汚れに穢れたお前が、ミネルウァの名を担うというのか。お前は化粧と娼婦の術とをもって身を飾りたてているうちに、狂おしい欲望に満ちた父の心を、自分に対して掻き立ててしまったのだ」と。

Disputationes adversus gentes 4.16.6

6

Perge igitur, aliud tibi quaere signum: nam mea res ista est, quam Nilus maximus fluminum aquis generavit ex liquidis, et in virgineos habitus roris concretione conduxit.

PL 5, 1034A

「されば行くがよい、別の徴を自分のために探すがよい。この名は私のものである。川々のうちで最も大いなるナイルが、その流れる水から私を生み、露の凝結によって処女の姿へと形づくったのだから」と。

Disputationes adversus gentes 4.16.7

7

Quod si fidem inquiris facti, Aegyptios et ego testes dabo, quorum Neith lingua dicor, Platonis testificante Timaeo.

PL 5, 1034A

「もしお前がこの出来事の真実性を求めるならば、私もまたエジプト人たちを証人として差し出そう。彼らの言葉では私はネイトと呼ばれており、プラトンの『ティマイオス』がそれを証している」と。

Disputationes adversus gentes 4.16.8

8

Quid deinde arbitramur fore? desistetne et illa Minervam se dicere, cui Corifasiae nomen est, vel ex Corifae matris signo, vel quod ex vertice summo Jovis parmam ferens emicuit, atque armorum accincta terroribus?

PL 5, 1034A

それでは次にどうなると我々は考えるべきか。コリュファシアという名を持つ女——母コリュペーの徴によるにせよ、あるいはユピテルの頭の頂から、楯を手にして武具の脅威を身にまとって躍り出たことによるにせよ——彼女もまた自らをミネルウァと呼ぶことを断念するであろうか。

Disputationes adversus gentes 4.16.9

9

Aut illam, quae tertia est, cessuram patienter nomen, et non dictis talibus habituram rationem sui, et primarum arrogantiam refutaturam?

PL 5, 1034A

あるいは、第三のミネルウァが、辛抱強くこの名を譲り、このような言葉によって自分の言い分を持たず、最初のミネルウァたちの傲慢を論駁しないままでいるであろうか。

Disputationes adversus gentes 4.16.10

10

Itane tu audes majestatem tibi mei nominis usurpare Sai, ex coeno et ex gurgitibus prodita, coagulataque limosis? at tibi tu aliam dignitatem assume, deam quae de vertice procreatam mentiris te Jovis, et rationem te esse mortalibus ineptissimis suades?

PL 5, 1034A

「サイスの女よ、お前は泥と渦から生まれ、泥土によって凝り固まった身でありながら、私の名の威厳をわがものとしようと、よくもそんな大胆なことをするのか。お前は別の尊厳を自分に取るがよい——ユピテルの頭から生まれたと偽り、この上なく愚かな死すべき者どもに、自分こそが理性であると説き伏せている女よ」と。

Disputationes adversus gentes 4.16.11

11

Ex capite conceptos filios procreat? ut arma quae gestas, procudi possent et fabricari, in verticis ipsius cavo officina fabrilis fuit, incudes, mallei, fornaces, folles, carbones et forcipes? aut si verum est quod asseveras, rationem te esse, desiste tibi nomen id, quod meum est, vindicare, nam quam dicis ratio, non est species numinis certa, sed obscurarum intelligentia causarum.

PL 5, 1035A

頭から子を身ごもり産むというのか。お前が身につけている武具が鍛えられ作られるために、まさにその頭の頂のうろのうちに、鍛冶場が——金床が、槌が、炉が、鞴が、炭が、火挟みがあったというのか。あるいは、もしお前が主張するとおり、お前が理性であるというのが真実であるならば、私のものであるこの名を自分のものとして主張するのはやめよ。なぜなら、お前が理性と呼ぶものは、確かな神威の姿ではなく、隠された原因についての知解にすぎないのだから。

Disputationes adversus gentes 4.16.12

12

Si ergo, ut diximus, officia nobis adeuntibus religiosa Minervae adsint quinque, ac de hujus nominis proprietate rixantes, sibi quaeque desideret aut thuris suffimenta libari, aut ex pateris aureis inferia vina defundi, quo disceptatore, quo judice controversias tollemus tantas? aut quis quaesitor, quis arbiter cervicibus tantis erit, qui inter personas hujusmodi, aut vindicias justas dare, aut sacramenta conetur pronuntiare non justa?

PL 5, 1035A

かくして、我々が先に述べたとおり、我々が祭祀の務めに赴くとき、五柱のミネルウァが居合わせ、この名の帰属をめぐって争い合い、おのおのが乳香の焚き物が自分に献じられること、あるいは金の献酒盃から献酒の酒が注がれることを望むのであれば、いかなる調停者、いかなる裁定者によって、我々はこれほど大きな争いを取り除けようか。あるいは、これほどの重荷に耐える首を持ち、このような当事者たちの間で、いずれに正当な仮占有を与えるかを決しようとし、あるいはいずれの供託金が正当ならぬかを宣しようとする糾問官、審判者が、いったい誰であろうか。

Disputationes adversus gentes 4.16.13

13

Nonne potius ibit domum, seseque abstinens ab negotiis talibus tutius esse arbitrabitur nihil horum contingere, ne aut uni dando, quod omnium est, inimicas efficiat caeteras, aut stultitiae crimen incurrat, si id attribuat cunctis, quod esse oportebat unius?

PL 5, 1036A

むしろ彼は家に帰り、このような事柄には関わらぬようにして、これらのいずれにも手を触れぬことのほうが安全であると考えるのではないか。すべての者のものであるものを一柱に与えれば、他の者たちを敵に回すことになり、逆にひとりのものであるべきものをすべての者に帰せば、愚かしさという罪状を負うことになるからである。