Disputationes adversus gentes 3.4.1
Sit ista, ut praedicatis, plebs numinum, sint deorum innumerae gentilitates; adstipulamur, acquiescimus, connivemus, nec in aliqua quaestione dubitabile istud ambiguumque configimus.
PL 5, 941A諸君が説くとおり、それが神威の群れであり、神々の無数の一族であるとしよう。我々はそれに同意し、承服し、目をつむり、いかなる問いにおいても、その疑わしさや曖昧さを争うことはしない。
Disputationes adversus gentes 3.4.2
Illud tamen a vobis audire exposcimus et rogamus, unde vobis compertum est, vel quibus rationibus comprehensum, hinc desint in coelo, quos esse existimatis et colitis; an nescio qui alii, opinionis et nominis inauditi?
PL 5, 941Aとはいえ、我々は諸君からこのことを聞きたいと願い、求める。すなわち、諸君が存在すると思い崇めているあの神々が天にいて、それ以外にはいないということを、どこから知り、いかなる理によって把握したのか。それとも、評判も名も聞いたことのない、何か別の者たちがいるのではないか。
Disputationes adversus gentes 3.4.3
Potest enim fieri, ut et hi sint quos esse non remini; et quos esse confiditis, in nulla inveniantur parte naturae.
PL 5, 941Aというのも、諸君が存在するとは思いもしない者たちが実際には存在し、逆に諸君が存在すると確信している者たちが、自然のいかなる部分にも見出されない、ということが起こりうるからである。
Disputationes adversus gentes 3.4.4
Neque enim coeli aliquando subvolastis ad sidera, singulorum facies atque ora vidistis: et quos esse memineritis illic deos, eosdem hic colere, tamquam notos instituistis ac visos.
PL 5, 941Aなぜなら、諸君は一度として天の星々にまで飛び昇り、彼ら一人ひとりの顔や口もとを見たことはなく、また、あちらに神々がいるとおぼえていて、あたかも見知って目にしたものであるかのように、その同じ神々をこちらで崇めるよう定めたわけでもないのだから。
Disputationes adversus gentes 3.4.5
Sed et illud rursus desideramus audire a vobis, ne imposita habeant haec nomina quibus eos vocatis, an ipsi haec sibi diei bus imposuerint lustricis? Si divina haec sunt et coelestia nomina, quis detulit ad vos ea?
PL 5, 941Bしかしまた、我々はこのことも諸君から聞きたいと望む。すなわち、諸君が彼らを呼ぶその名は、後から付与されたものではないか、それとも彼ら自身が浄めと命名の日にみずからそれを課したのか。もしこれらが神的で天上の名であるならば、誰がそれを諸君のもとにもたらしたのか。
Disputationes adversus gentes 3.4.6
Sin autem a vobis appositas appellationes has habent, quemadmodum potuistis vocabula his dare, quos neque videbatis aliquando, neque quales aut qui essent, in ulla cognatione noratis?
PL 5, 942Aそれとも、これらの呼び名が諸君によって当てはめられたものであるならば、諸君は一度も見たことがなく、いかなる血縁においても、彼らがどのような者であり誰であるのかを知らなかった者たちに、いったいどうして名を与えることができたのか。